freeforum.gr

δοκιμαστική λειτουργία - συμβουλές καλόδεχτες

Τι ονομάζουμε νεοφιλελευθερισμό και που διαφέρει από τον φιλελευθερισμό.

User avatar
orestis_ts
Posts: 430
Joined: Fri Jun 27, 2014 11:11 am

Τι ονομάζουμε νεοφιλελευθερισμό και που διαφέρει από τον φιλελευθερισμό.

Postby orestis_ts » Thu Mar 31, 2016 6:20 pm

Πως θα ορίζαμε τον νεοφιλελευθερισμό;
Ένας φίλος στα πλαίσια μιας συζήτησης μου ζήτησε να ορίσω την έννοια, και έχει δίκιο μια και πρόκειται για μια έννοια αρκετά θολή.

Με μια πρόταση ο νεοφιλελευθερισμός περιγράφεται σαν:
markets good, government bad.

Να ξεκαθαρίσουμε ότι ο όρος είναι μη αποδεκτός από τα άτομα που οι ιδεολογικοί τους αντίπαλοι τα χαρακτηρίζουν έτσι, επιμένοντας συνήθως ότι είναι φιλελεύθεροι. Όμως είναι δυνατόν να χαρακτηρίζονται σαν της ίδιας πολιτικής σε θέματα οικονομίας ο Κέυνσ και ο Φρίμαν ή το ίδρυμα heritage; Όχι, πέρα από το ότι και οι δύο αποδέχονται κάποιες αρχές, υπάρχουν σημαντικές διαφορές που συνιστούν διαφορετικές λογικές προσέγγισης.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά που αποδίδονται στην ιδεολογία του νεοφιλελευθερισμού σε θέματα οικονομίας (γιατί έξω από τα θέματα αυτά θεωρητικά υποστηρίζει τον κοινωνικό φιλελευθερισμό);

Γενικά συσχετίζεται με την laissez-faire και ότι συχνά ονομάζεται οικονομικός φιλελευθερισμός - economic liberalism.
Το ζητούμενο για τον νεοφιλελευθερισμό είναι ο δραστικός περιορισμός του κράτους και η μεγιστοποίηση της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας. Και από αυτό διαφαίνεται ήδη η διαφοροποίησή του προς τον φιλελευθερισμό, όπου αποδέχεται κατά περίπτωση ακόμα και το κράτος επιχειρηματία (Κέυνσ). Πιο αναλυτικά μερικά από τα χαρακτηριστικά που συναντάμε συχνότερα σε οικονομικές πολιτικές που χαρακτηρίζονται, συνήθως από τους επικριτές τους, σαν νεοφιλελεύθερες:

1. Περιορισμός της κρατικής ιδιοκτησίας και κυρίως δραστική μείωση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του κράτους, όπως και κάθε δραστηριότητας που μπορεί να αντικατασταθεί με ιδιοτική δραστηριότητα. Έτσι αποβλέπει στην κατάργηση των κοινωφελών οργανισμών δημοσίου, (πχ. ύδρευση, ενέργεια, δρόμοι) αλλά σε μερικές περιπτώσεις ακόμα και δημιουργία ιδιωτικών φυλακών και αστυνομίας.

2. Δημοσιονομική λιτότητα με ισχυρή μείωση των κρατικών δαπανών (συνήθως με εξαίρεση τις στρατιωτικές και τις αστυνομικές δαπάνες) άρα και μείωση ή και κατάργηση των κοινωνικών παροχών (πχ. περίθαλψη, εκπέδευση). Η υποχρέωση του κράτους να έχει ένα δίχτυ προστασίας για τους πολίτες, μετατρέπεται σε ευθύνη του ατόμου να το δημιουργήσει για τον εαυτό του, στον βαθμό που είναι ικανό να το κάνει.

3. Κατάργηση των ρυθμιστικών κανόνων και γενικά όσων θεσμών εμποδίζουν την ελεύθερη δραστηριότητα των επιχειρήσεων. Έτσι καταργούνται οι συλλογικές διαπραγματεύσεις, απελευθερώνονται τα ωράρια και οι απολύσεις, και καταργούνται πρακτικά οι ελάχιστες αμοιβές.
Αλλά και γενικότερα κάθε παρεμβατισμός από το κράτος στην επιχειρηματικότητα είναι ανεπιθύμητος. Έτσι για παράδειγμα η προστασία του περιβάλλοντος σε βάθος χρόνου, γίνεται μέλημα της αγοράς.

4. Αναγωγή της ατομικής διαπραγμάτευσης σαν μόνο μέσο καθορισμού των εργασιακών και εμπορικών σχέσεων, θεωρώντας ότι κάθε διαπραγμάτευση που δεν καθορίζεται από το κράτος, αλλά από την σχέση ζήτησης και προσφοράς, είναι ισότιμη και θεμιτή.

5. Από την στιγμή που επιτυγχάνεται να μειώσει το κόστος του κράτους, μπορεί και θέλει, να μειώσει δραστικά την φορολογία. Έτσι καταργεί ή έστω περιορίζει την κλιμακωτή αύξηση της φορολογίας ως προς το ύψος του εισοδήματος, ενώ υπάρχει στροφή προς την έμμεση (φπα) έναντι της άμεσης (εισόδημα) φορολογίας.

6. Κάτι που απουσιάζει πλήρως από την προσέγγιση του νεοφιλελευθερισμού, είναι ο όρος της ελεύθερης αγοράς για πλήρη ανταγωνισμό. Έτσι για παράδειγμα στο index economy freedom δεν θα βρείτε κανένα δείκτη να αξιολογεί την ύπαρξη πολλών παραγωγών του ιδίου προϊόντος, ώστε κανείς να μην μπορεί να επηρεάσει την αγορά με την προσωπική του στάση. Δεν υπάρχει σαφής απαγόρευση που να αποκλείει την εμφάνιση μονοπωλίων, και πολύ περισσότερο δεν υπάρχει καμιά πρόβλεψη για διασφάλιση έναντι των ολιγοπωλίων.

7. Περιορισμός της δυνατότητας του συνόλου να αλλάξει τις ακολουθούμενες πολιτικές σε θέματα οικονομίας, και γενικότερα υποβάθμιση της αστικής δημοκρατίας σε διεκπεραιωτή μιας ανελαστικά καθορισμένης πολιτικής.

8. Κατάργηση δασμών και κάθε μορφής προστατευτισμού. Ελευθερία μετακινήσεων των επιχειρήσεων, της παραγωγής και της πώλησης των προϊόντων ανά τον κόσμο. Αποδοχή όμως περιορισμών στην μετακίνηση ανθρώπων.

9. Αποδοχή της συγκέντρωσης του παραγόμενου και υφιστάμενου πλούτου και πόρων, σε μια μικρή μερίδα του πληθυσμού. Κάτι που το βλέπουμε και στην Ελλάδα της κρίσης, με την ψαλίδα να αυξάνεται, αντί να μειώνεται....
Άρα και εξ αντικειμένου, περιορισμού της δυνατότητας ουσιαστικής βελτίωσης της θέσης των μη ισχυρών.

10. Η έλλειψη προστασίας των πολιτών επεκτείνεται στο ότι το άτομο θεωρείται υπεύθυνο και ικανό να κατανοήσει και να διαχειριστεί όλα τα θέματα που το αφορούν. Έτσι καλείται να διαλέξει μια συνταξιοδοτική κάλυψη που θα χρησιμοποιήσει μετά 35-40 χρόνια, υπολογίζοντας την διαχρονική αξιοπιστία ή και ύπαρξη μιας ασφαλιστικής, ή να βρει τρόπο να διατηρήσει την ιατροφαρμακευτική του περίθαλψη, σε περίπτωση που μείνει άνεργο ή που έστω σε προχωρημένη ηλικία αδυνατεί να πληρώσει το ύψος της λόγο κλιμακωτής συν το χρόνο αυξήσεως.
Κατ ανάλογο τρόπο, πρέπει να είναι σε θέση να πληρώσει για την εκπέδευσή του, αλλά και να έχει τις γνώσεις για να επιλέξει ένα εκπαιδευτικό σύστημα που δεν διδάσκει ότι η εξελικτική είναι απλά μια θεωρία...

11. Είναι γνωστό ότι τα οικολογικά προβλήματα δεν έχουν εντοπισμένο χωρο-χρονικό χαρακτήρα. Αλλά αντίθετα εκδηλώνονται σε διαφορετικό τόπο και χρόνο από όπου λαμβάνει χώρα η δράση που τα προκαλεί. Η απάντηση στο πρόβλημα αυτό, είναι όποιος "ρυπαίνει πληρώνει". Έτσι οι εταιρείες και οι ιδιώτες έχουν ισχυρό λόγο να αποφύγουν τις δράσεις που έχουν περιβαλλοντολογικό αντίκτειπο, μια και θα κληθούν να δώσουν δυσανάλογα μεγάλες αποζημιώσεις.
-------------

Εδώ μια παρένθεση από κείμενο του Φίλιππα Δραγούμη

"Δυστυχώς όμως, ο νεοφιλευθερισμός επί της ουσίας είναι όχι ακραίος φιλελευθερισμός αλλά αντιστροφή του. Δεν πρόκειται για την ίδια κλίμακα αξιών, αλλά για ασυμβίβαστες ηθικές φιλοσοφίες. Είτε θα πιστεύεις πως οι νικητές είναι πάντα άξιοι και πάντα δικαίως και εκ φύσεως κερδίζουν, άρα υπάρχει σαφής κι εκ των προτέρων δεδομένη ιεράρχηση ανθρώπων, είτε θα προσπαθείς να προάγεις, όσο είναι αυτό εφικτό, ισότητα ευκαιριών για όλους, αφού ως άτομα έχουν τα ίδια δικαιώματα και ελευθερίες. Όμως να πιστεύεις πως η ακραία ανισοκατανομή είναι προς όφελος όλων, είναι μάλλον θρησκευτικού τύπου αυταπάτη που τυφλώνει τον πιστό, όπως τα συγχωροχάρτια κάποτε τους χριστιανούς. Το σημερινό δόγμα, που έχει τοποθετήσει την οικονομική μεγέθυνση ( το ΑΕΠ) πάνω από το άτομο, απλώς προσπαθεί μάταια να βρει μια δικαιολογία για να μην φανεί ο κοινωνικός δαρβινισμός που θα αποκάλυπτε η πίστη στην ιεραρχία, είναι φύλλο συκής. Δυστυχώς όμως η εμπειρία δεν επαληθεύει το δόγμα."
http://www.andro.gr/apopsi/fileleytheri ... therismos/



User avatar
orestis_ts
Posts: 430
Joined: Fri Jun 27, 2014 11:11 am

Που όμως διαφοροποιείται από τον φιλελευθερισμό;

Postby orestis_ts » Thu Mar 31, 2016 6:56 pm

Ας χρησιμοποιήσω αρχικά κάποια στοιχεία δανεισμένα.
Ο Γιάννης Χουντής σε σχετικό με το θέμα κείμενο γράφει:
.........
.....
Η προνοιακή ή κοινωνική δεξιά έχει τις ρίζες της στον κοινωνικό φιλελευθερισμό που υιοθετεί τις βασικές αρχές του λοκιανού κλασικού φιλελευθερισμού αλλά ασπάζεται και ορισμένα σοσιαλιστικά στοιχεία που υπαγορεύουν τον ελεγκτικό και προστατευτικό ρόλο του κράτους, κυρίως στις οικονομικές και εμπορικές υποθέσεις της αγοράς.
......
......
Ο ελευθεριακός συντηρητισμός (βλ. νεοφιλελευθερισμός) και ο πραγματιστικός συντηρητισμός (βλ. προνοιακή δεξιά) έχουν διακριτές και δομικές διαφορές, οι οποίες οδηγούν με λογική αναγκαιότητα στην διαμόρφωση διαφορετικών κομματικών μηχανισμών. Οι ελευθεριακοί πιστεύουν στην Ιδεολογία, τον Ριζοσπαστισμό, τον Εγωισμό, τον Ατομικισμό, την Αξιοκρατία ενώ οι πραγματιστικοί υπακούν στον Πραγματισμό, την Παράδοση, το Κοινωνικό καθήκον, την Οργανική κοινωνία και την Ιεραρχία. Ενώ οι νεοφιλελεύθεροι ακολουθούν το δόγμα της αυτοβοήθειας, της ελεύθερης οικονομίας και της ελεύθερης αγοράς του laissez faire αλλά και τα οικονομικά δικαιώματα του μη κρατικού παρεμβατισμού οι προνοιακοί πιστεύουν στην ηθική ευθύνη, τον Πατερναλισμό, τον περιορισμένο ευημερισμό, την μεικτή οικονομία και την φυσική τάξη. Αυτοί είναι οι δέκα ακρογωνιαίοι λίθοι της ιδεολογικής διαφοράς μεταξύ των δύο φιλελεύθερων ιδεολογιών, οι οποίες όμως πηγάζουν από την ίδια μητέρα και για αυτό τα κοινά τους στοιχεία τους επιτρέπουν να συμπορεύονται και να συνεργάζονται πολλές φορές.
http://allwrite.gr/liberalism-vs-neoliberalism/

Από το κείμενο του Φίλιππα Δραγούμη.
Αν και το κείμενο είναι ενδιαφέρον τα παραδείγματα που φέρνει δεν είναι ίσως ιδιαίτερα κατάλληλα, ή θέλουν επεξήγηση. Όποιος θέλει θα το βρει στην σελίδα: http://www.andro.gr/apopsi/fileleytheri ... therismos/ ]
Εδώ μεταφέρω κάποια κομμάτια που επέλεξα.
Η έννοια αυτού που σήμερα αποκαλείται «νεοφιλελεύθερο», είτε μας αρέσει είτε όχι, καθορίστηκε περισσότερο από τους πολέμιούς του παρά από τους «οπαδούς».
.....
.....
Μα οι έχοντες είναι οι νικητές και οι μη έχοντες είναι οι χαμένοι. Κι εδώ υπεισέρχεται ο κοινωνικός δαρβινισμός: οι νικητές, πιστεύεται έστω κι αν δεν λέγεται, έχουν καλύτερα γονίδια και προάγουν την πρόοδο, ενώ οι άλλοι όχι, είναι οπισθοδρομικοί, πρωτόγονοι. Δεν είναι λοιπόν διόλου παράξενο κι ανεξήγητο το πώς η εισοδηματική ανισότητα έχει αυξηθεί επικίνδυνα τις τελευταίες δεκαετίες.
Η δικαιολογία για την διαχωριστική αυτή γραμμή, νικητών και ηττημένων που εδραιώνουν οι πολιτικές του νεοφιλελευθερισμού είναι πως οι «πλούσιοι» είναι οι «εκ φύσεως» ταλαντούχοι που χάρις στις ικανότητές τους βελτιώνουν και το επίπεδο ζωής των υπολοίπων. Εν συντομία έτσι νοείται το «γενικό καλό» , ασχέτως του αν αυτό επιβεβαιώνεται εμπειρικά ή όχι. Σε έναν τέλειο και ιδεατό κόσμο έτσι θα έπρεπε ίσως να συμβαίνει, μόνο που ο κόσμος μας ουδέποτε υπήρξε τέλειος: ο άνθρωπος δεν είναι εκ φύσεως ούτε καλός ούτε κακός: είναι ικανός, όπως εύκολα βλέπουμε από την ιστορία μας για μεγαλεία, ηρωισμούς και αυτοθυσία, αλλά και χαμερπή και αδίστακτα εγκλήματα και υπέρμετρη αισχροκέρδεια. Ο άνθρωπος έχει ελαστική συμπεριφορά ως είδος, το φάσμα της όμως είναι τόσο ευρύ που δεν μας επιτρέπει να καταλήξουμε σε μια μονομερή ερμηνεία της φύσης του.

Βλέπουμε πως ενώ ο φιλελευθερισμός ( προϊόν του διαφωτισμού) ξεκίνησε για να κατοχυρώσει τα δικαιώματα του ατόμου έναντι μιας καταπιεστικής «κοινωνίας» που του επιβάλλεται και απαιτεί θυσίες από αυτό, ο νεοφιλελευθερισμός ορίζει την οικονομική μεγέθυνση ως στόχο για το καλό του συνόλου παραγνωρίζοντας πως με αυτόν τον ορισμό του γενικού καλού, έθεσε το άτομο ως μέσο για την επίτευξή του, απαιτώντας από αυτό να θυσιάζεται, αντί η ζωή του να αποτελεί αυτοτελή σκοπό και όχι μέσο.

Δυστυχώς όμως, ο νεοφιλευθερισμός επί της ουσίας είναι όχι ακραίος φιλελευθερισμός αλλά αντιστροφή του. Δεν πρόκειται για την ίδια κλίμακα αξιών, αλλά για ασυμβίβαστες ηθικές φιλοσοφίες. Είτε θα πιστεύεις πως οι νικητές είναι πάντα άξιοι και πάντα δικαίως και εκ φύσεως κερδίζουν, άρα υπάρχει σαφής κι εκ των προτέρων δεδομένη ιεράρχηση ανθρώπων, είτε θα προσπαθείς να προάγεις, όσο είναι αυτό εφικτό, ισότητα ευκαιριών για όλους, αφού ως άτομα έχουν τα ίδια δικαιώματα και ελευθερίες. Όμως να πιστεύεις πως η ακραία ανισοκατανομή είναι προς όφελος όλων, είναι μάλλον θρησκευτικού τύπου αυταπάτη που τυφλώνει τον πιστό, όπως τα συγχωροχάρτια κάποτε τους χριστιανούς. Το σημερινό δόγμα, που έχει τοποθετήσει την οικονομική μεγέθυνση ( το ΑΕΠ) πάνω από το άτομο, απλώς προσπαθεί μάταια να βρει μια δικαιολογία για να μην φανεί ο κοινωνικός δαρβινισμός που θα αποκάλυπτε η πίστη στην ιεραρχία, είναι φύλλο συκής. Δυστυχώς όμως η εμπειρία δεν επαληθεύει το δόγμα.
.....
...
Από το κείμενο του Ντούνη Ανδρέα στην σελίδα http://socialpolicy.gr/2012/12/%CF%83%C ... CF%84.html ξεδιαλέγω κάποια κομμάτια, αλλά ίσως θα έχει ενδιαφέρον να επισκευθεί κανείς την σελίδα, όπου θα βρει και αρκετές παραπομπές εντός του ίδιου ιστοτόπου για θέματα φιλελευθερισμού και νεοφιλελευθερισμού.
Μέσα όμως από την Επιστολή, συνάμα αναδείχθηκε και η φιλελεύθερη πολιτική θεωρία του John Locke. Η πολιτεία συγκροτείται από μία κοινωνία ανθρώπων, και το κράτος θα πρέπει να παρέχει τα εχέγγυα για την διασφάλιση των αστικών ελευθεριών και της ατομικής ιδιοκτησίας.

Στον λόγο του κλασσικού φιλελευθερισμού, όπως και σε αυτόν του νεοφιλελευθερισμού, κεντρικός ρητορικός άξονας είναι η έννοια της
ελευθερίας του ατόμου. Ενώ η ελευθερία στον κλασσικό φιλελευθερισμό συνεπάγεται την ανύψωση του δικαιώματος στην ατομική ιδιοκτησία (σε
σύμπλευση με τον νεοφιλελευθερισμό), εντούτοις διασφαλίζεται ο σεβασμός στην ελευθερία του άλλου καθώς και τίθενται οι βάσεις για την οικοδόμηση
της αρχής της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Η αρχή της κοινωνικής δικαιοσύνης είναι έκδηλη στον λόγο του κλασσικού φιλελευθερισμού: Τα άτομα φτιάχνουν μία κοινότητα ίσων ατόμων, και διασφαλίζεται για κάθε ένα από αυτά η ιδιότητα του πολίτη.
......
Στην νεοφιλελεύθερη ρητορεία, δεν γίνεται λόγος για ισότητα ή κοινωνική δικαιοσύνη, αντίθετα η ελευθερία των ατόμων (και κατ’ επέκταση των
επιχειρηματιών και των επιχειρήσεων, δηλαδή εν γένει της αγοράς) τίθεται ως απαραβίαστος όρος που η επίτευξή του δεν συμβαδίζει απαραίτητα με την
ισότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Η κοινωνία στον φιλελευθερισμό αποτελείται από ένα σύνολο ατόμων, τα οποία είναι φορείς δικαιωμάτων. Ο κλασσικός φιλελευθερισμός δεν
δημιουργεί ένα σχήμα λόγου για την κοινωνία, αλλά την εντοπίζει ως ένα σύνολο επιμέρους ατόμων και φορέων δικαιωμάτων. Ως φορέας του
δικαιώματος λογίζεται το άτομο, και εξίσου σημαντική είναι η διασφάλιση των ατομικών όσο και των κοινωνικών δικαιωμάτων. Ο λόγος για την
διασφάλιση των δικαιωμάτων του ατόμου είναι εμφανής στον κλασσικό φιλελευθερισμό, ενώ στον νεοφιλελεύθερο λόγο η επιδίωξη της
οικονομικής ανάπτυξης ανυψώνει το δικαίωμα της ατομικής ιδιοκτησίας ως το υπέρτατο δικαίωμα για την εξασφάλιση της ελευθερίας και κατά συνέπεια
δεν εξασφαλίζονται οι αρχές του κλασσικού φιλελευθερισμού ως προς τα κοινωνικά δικαιώματα.
H οικονομία δεν υπεισέρχεται στην επιχειρηματολογία του
κλασσικού φιλελευθερισμού ως ένα αυτόνομο σύστημα με δικούς του
εσωτερικούς μηχανισμούς.
Στον νεοφιλελευθερισμό, το οικονομικό επιχείρημα συμπορεύεται με το κοινωνικό. Η ανάπτυξης της ελεύθερης και αυτορρυθμιζόμενης αγοράς
γίνεται έτσι το μέσο για την κοινωνική ανάπτυξη και είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής οργάνωσης.



User avatar
orestis_ts
Posts: 430
Joined: Fri Jun 27, 2014 11:11 am

Περισσότερα για τον φιλελευθερισμό.

Postby orestis_ts » Thu Mar 31, 2016 7:19 pm

Ο φιλελευθερισμός ανδρώθηκε σαν μια αντίδραση σε θεσμοθετημένες διακρίσεις που παρήγαγαν ανισότητες στην κοινωνία. Έτσι το αίτημα για ισότητα, δεν είχε την ίδια ποιότητα που είχε για τον σοσιαλισμό (ο οποίος αναζητούσε ισότιμη προσφορά από και προς την κοινωνία), αλλά ζητούσε οι άνθρωποι να έχουν ίδιες ευκαιρίες εξέλιξης, χωρίς εμπόδια ή διακρίσεις που θέτει η κοινωνία. Οπότε ο παράγοντας που δικαιολογεί την ανισότητα για τον φιλελευθερισμό είναι η φύση του ατόμου και η εκδήλωσή της εντός της κοινωνίας - περιβάλλοντος.
Όμως η προσωπικότητα του ατόμου (σύνολο σωματικών και νοητικών χαρακτηριστικών) είναι αποτέλεσμα της επίδρασης της κοινωνίας - περιβάλλοντος. Για να διασφαλίσουμε λοιπόν ότι οι ευκαιρίες εξέλιξης θα είναι ανεξάρτητες από την κοινωνία η κοινωνία θα πρέπει να παράγει ένα πλαίσιο ανάπτυξης της προσωπικότητας και διασφάλισης ευκαιριών, ισότιμο για το σύνολο των ανθρώπων. Το γεγονός αυτό είναι ορατό στην συλλογιστική του Τζων Λοκ, αλλά και του Τόμας Χομπς.
Οι σύγχρονοι φιλελεύθεροι υποστηρίζουν ότι οι τυπικές ή επίσημες εγγυήσεις των ατομικών δικαιωμάτων είναι άνευ σημασίας, όταν τα άτομα δεν διαθέτουν τα υλικά μέσα για να επωφεληθούν από τα δικαιώματα αυτά, και ζητούν ένα μεγαλύτερο ρόλο από την κυβέρνηση στη διαχείριση των οικονομικών υποθέσεων ιδέ σελίς 32 An Analysis of the Concept of Political Liberalism
https://books.google.gr/books?id=EdRm6Q ... sm&f=false
Ο Τόμας Χιλ Γκρην πάει ένα βήμα ποιο πέρα βλέποντας ότι η κοινωνία δεν είναι ένα συνονθύλευμα από εγωιστικά άτομα, αλλά ένα οργανικό όλο που έχει στόχο να προάγει το κοινό καλό. Ιδέ σελίς 55
https://books.google.gr/books?id=_7t714 ... &q&f=false
Από τις ιδέες του Γκριν πιθανόν να ξεκίνησε και ο κοινωνικός φιλελευθερισμός, όμως η άμεση σχέση της ελευθερίας του ατόμου με την ευημερία του συνόλου.

Όμως άλλοι όπως ο John Rawls (που δεν ήταν και κανένας ασήμαντος διανοητής.....) φτάνουν σε μια μάλλον κάπως σοσιαλιστική προσέγγιση.
"the need to ensure that all individuals possess not only equality under the law, but also the "primary goods" that will assure them the resources they require to pursue (hopefully) realize their respective conceptions of good."
Και ο Beyond Rawls καταλήγει:
"Whether it is presented as divine in character, the consequence of desert or necessitated by utility, and regardless of the requirements attached to it, equality is an essential component, of all forms of liberalism. And together with the notions of liberty and property, the liberal affirmation of equality provides the basis for and justifies the liberal belief in consent: man's innate equally, then they mast each be given an identical opportunity to comment upon any pubic proposal, end every man's opinion must be accorded an equal weight in regards to the decision-making process."
Από το βιβλίο An Analysis of the Concept of Political Liberalism σελ. 41
https://books.google.gr/books?hl=el&lr= ... &q&f=false
Τώρα το ποιας μορφής ισότητα προάγεται στις σημερινές δυτικής αστικές δημοκρατίες είναι ένα ερώτημα....

Η ελευθερία του πολίτη που είναι πρωταρχικό ζητούμενο, λαμβάνει χώρα εντός της κοινωνίας. Άρα η ευημερία της κοινωνίας αποτελεί προϋπόθεση για την δυνατότητα του κάθε ατόμου (και όχι μόνο μιας μικρής ελιτ) να εξασκήσει τα δικαιώματά του.


Αν και κάποιες εκδοχές της κεντροαριστεράς ή της σοσιαλδημοκρατίας, θα μπορούσαν να θεωρηθούν φιλελεύθερες (κάτι που νομίζω πως γίνεται στην Αμερική) υπάρχουν κάποια οικονομικά χαρακτηριστικά του φιλελευθερισμού, που δεν ταιριάζουν και πολύ καλά με την αριστερή φιλοσοφία. Έτσι ο σεβασμός και εξασφάλιση της ιδιοκτησίας, αποδοχή της ιδιωτικής επιχειρηματικής δραστηριότητας με τον ιδιωτικό τομέα, η οποία μάλιστα αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης, το δικαίωμα στον πλουτισμό, η μείωση του κράτους (όταν η μείωση δεν δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για εμφάνιση προβλημάτων), ή η προσπάθεια εφαρμογής του μοντέλου της ελεύθερης αγοράς, είναι κάποια που η αριστερή φιλοσοφία, είτε τα βλέπει με κάποιον σκεπτικισμό είτε τα αποδέχεται με επιφυλάξεις.

Τα ποιο πάνω ζητούμενα νομίζω ότι αποτελούν κοινή βάση του φιλελευθερισμού με τον νεοφιλελευθερισμό σε θέματα οικονομίας. Όμως αν και οι βάσεις συγγενεύουν, το οικοδόμημα διαφέρει.

Μερικά σημεία τώρα που διαφέρει ο φιλελευθερισμός από τον νεοφιλελευθερισμό.

1. Ενώ υπάρχει διάθεση για την μείωση του κράτους, δεν αποτελεί ζητούμενο η μείωση της κρατικής περιουσίας (πχ. εκποίηση εκτάσεων). Ούτε η ανάληψη επιχειρηματικής δραστηριότητας από το κράτος είναι ταμπού. Έτσι σε περιόδους κρίσης ή αδυναμίας ή απροθυμίας του ιδιωτικού τομέα να επενδύσει, το κράτος μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης. Κάτι που είδαμε στην Αμερική προπολεμικά να έχει θετικά αποτελέσματα, αλλά και στην μεταπολεμική Ελλάδα όπου το κράτος ανέλαβε την δημιουργία υποδομών.
Ειδικότερα κάποιες βασικές υποδομές που από την φύση τους έχουν μονοπωλιακό ή ολιγοπωλιακό χαρακτήρα και ανελαστική ζήτηση (ύδρευση, δρόμοι) είναι θεμιτό να μένουν στο κράτος ή τουλάχιστον μένει ένα σημαντικό μέρος τους στον έλεγχό τους, ώστε να διασφαλίζονται τα δικαιώματα των πολιτών έναντι καταχρήσεων του ιδιωτικού τομέα.
Δηλαδή το κράτος δημιουργεί και διαχειρίζεται το πλαίσιο - περιβάλλον πάνω στην οποίο θα μπορεί να λειτουργήσει ο ιδιωτικός τομέας.

2. Το κράτος αναλαμβάνει να δημιουργήσει ένα δίχτυ προστασίας που θα επιτρέπει στα άτομα να εξελιχθούν, να κάνουν λάθη, αλλά και να υποστηριχθούν όταν βρεθούν σε ανάγκη. Έτσι ενώ είναι αποδεκτή η ιδιοτική εκπέδευση, αυτή πρέπει να ελέγχεται από το κράτος ώστε να διασφαλίζεται ο κοσμικός και επιστημονικός της χαρακτήρας, αλλά και να γίνεται κατανοητή η αναγκαιότητα της κοινωνικής συνοχής που επιτρέπει στο άτομο να λειτουργεί. Ανάλογα για την υγεία, η ιδιοτική έρευνα και περίθαλψη είναι θεμιτή, αλλά το κράτος ανεξάρτητα διασφαλίζει την περίθαλψη των πολιτών, εποπτεύει τον ιδιωτικό τομέα και διεξάγει έρευνα και αξιολόγηση των ευρημάτων του ιδιωτικού τομέα.

3. Η ελεύθερη αγορά είναι ζητούμενο για τον φιλελευθερισμό. Αλλά είναι κατανοητό ότι το μοντέλο στην εφαρμογή του σε πραγματικές συνθήκες εμφανίζει στρεβλώσεις. Έτσι το κράτος παρεμβαίνει ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΚΑΙ ΟΧΙ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ, για να ρυθμίσει τις στρεβλώσεις. Έτσι για παράδειγμα όσο υπάρχει ανεργία, θεσμοθετεί τις συλλογικές συμβάσεις, τις απαγορεύσεις μαζικών απολύσεων και τα βοηθήματα ανεργίας, ή άλλα μέτρα που επιτρέπουν την διαπραγμάτευση μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου να είναι ισότιμη. Αντίστοιχα μπορεί να ορίζει προστατευτισμό για διασφάλιση της παραγωγής του ή ποσοστώσεις παραγωγής όταν η κατανάλωση είναι ανελαστικά μικρή (πχ. κ.α.π.).
Είναι φανερό ότι κάποια τέτοια μέτρα θα ήταν όχι μόνο χωρίς νόημα, αλλά και καταστροφικά, σε περίπτωση ενός έντονα θετικού εμπορικού ισοζυγίου ή μιας μηδενικής ανεργίας.
Όμως στα πλαίσια της εξομάλυνσης των στρεβλώσεων της αγοράς, το κράτος μπορεί να λειτουργήσει και σαν επενδυτής - εργοδότης (Κέυνσ).
Η βασική διαφορά με την αριστερή προσέγγιση είναι ότι ο στόχος του Κέυνσ ήταν η διασφάλιση της λειτουργικότητας της αγοράς, ενώ της αριστεράς η διασφάλιση και επέκταση του κοινωνικού συμβολαίου.

4. Η ελεύθερη διαπραγμάτευση μεταξύ συναλλασσομένων είναι θεμιτή για την αξιολόγηση αγαθών και υπηρεσιών. Με βασική προϋπόθεση ότι υφίσταται ουσιαστικός ανταγωνισμός και όχι ολιγοπωλιακές συνθήκες, ιδίως σε προϊόντα ανελαστικής ζήτησης. Εάν όχι το κράτος επεμβαίνει ρυθμιστικά σεβόμενο όμως τόσο την ανάγκη του επιχειρηματία για κέρδος, όσο και του καταναλωτή για κάλυψη σημαντικών αναγκών.

5. Αν και το ζητούμενο είναι η σχετική μείωση της φορολογίας, το κράτος είναι αναγκασμένο να την διατηρεί σε ένα σχετικά σημαντικό ύψος για δύο λόγους. Αρχικά για να καλύπτει τα έξοδα λειτουργίας του και το δίχτυ προστασίας - κοινωνικό συμβόλαιο και αλλά και να διασφαλίζει μια σχετική αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου, ώστε να γίνεται δυνατή η διασφάλιση ευκαιριών εξέλιξης για το σύνολο των πολιτών. Αντίθετα για τον νεοφιλελευθερισμό, η ισχυρή ελαχιστοποίηση της φορολογίας είναι πρωταρχικό ζητούμενο. Όμως πέρα από το αν το ζητούμενο είναι η μείωση ή η ελαχιστοποίηση, υπάρχουν δύο διαφοροποιημένες λογικές ανάμεσα στον νεοφιλελευθερισμό και τον φιλελευθερισμό σε θέματα φορολογίας.
Για τον νεοφιλελεύθερο η άμεση (εισόδημα) φορολογία πρέπει να αποτελεί ποσοστό επί του εισοδήματος ανεξάρτητο από το ύψος του εισοδήματος, ενώ για τον φιλελεύθερο είναι θεμιτή η μεταβολή του ποσοστού ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος. Στην πράξη αυτό γίνεται με λίγες κλίμακες φορολογίες και με μικρή ψαλίδα μεταξύ τους, ή με περισσότερες με μεγάλη ψαλίδα μεταξύ τους. Προφανώς η λογική του νεοφιλελευθερισμού τείνει να επιβαρύνει περισσότερο τις πλέον ασθενέστερες τάξεις ως προς το επίπεδο διαβίωσής τους, ενώ του φιλελευθερισμού τις ποιο εύρωστες ως προς την καλοπέρασή τους και ΚΥΡΙΩΣ ως προς την συσσώρευση κεφαλαίου. Βέβαια η συσσώρευση κεφαλαίου είναι στόχος και για τον φιλελευθερισμό αλλά για τον νεοφιλελευθερισμό που έχει απεμπολήσει την λογική της διασφάλισης πλήρους ανταγωνισμού στην οικονομία (βάση της ελεύθερης αγοράς) είναι πρωταρχικό ζητούμενο.
Εκτός από την διαφοροποίηση τους άμεσους φόρους, υπάρχει και μια διαφοροποίηση στην σημασία στην έμμεση φορολογία, με τους νεοφιλελεύθερους να μετακυλίζουν σημαντικό ποσοστό της συνολικής φορολογίας στους έμμεσους φόρους επιβαρύνοντας έτσι τις ασθενέστερες τάξεις.

Είναι φανερό ότι η εφαρμογή του φιλελευθερισμού στην πράξη, απαιτεί μια ελαστικότητα στην επεμβατική δράση του κράτους. Κάτι που είναι καλό σήμερα, δεν είναι απαραίτητο ότι θα είναι καλό και αύριο.
Στόχος είναι να μην στραγγαλίζει την ιδιωτική πρωτοβουλία, να διασφαλίζει ένα καλό επίπεδο διαβίωσης του κοινωνικού συνόλου ανάλογα με την παραγωγική δυνατότητα της εποχής και της χώρας, να μην επιτρέπει τις οικολογικές καταστροφές, να προωθεί την μεσοπρόθεσμη εξέλιξη, την γνώση και την αντικειμενική ενημέρωση, και να μειώνει τα χαοτικά φαινόμενα της οικονομίας. Και εκτός από αυτά να στηρίζει την ανάπτυξη της δημοκρατίας, μέσω της δημιουργίας υπεύθυνων πολιτών.

Πρέπει όμως να κατανοήσουμε ότι η φιλελεύθερη προσέγγιση, έναντι της νεοφιλελεύθερης, και μάλιστα στο επίπεδο των εφαρμοσμένων μοντέλων, δεν παράγει πλήρως διαφοροποιημένες οντότητες. Έτσι δύσκολα θα μπορούσαμε να πούμε ότι κάποια πολιτική είναι καθαρά φιλελεύθερη και κάποια άλλη καθαρά νεοφιλελεύθερη, μια και παρά τις διαφορές στο τελικό οικοδόμημα εμφανίζουν και αρκετές ομοιότητες. Αλλά και στοιχεία που χαρακτηρίζουν την μια μπορεί να βρεθούν στην πολιτική της άλλης. Όμως αυτό δεν πρέπει να μας παραξενεύει μια και η εφαρμοσμένη πολιτική δεν ακολουθεί ποτέ κάποιο θεωρητικό μοντέλο. Άλλωστε σε φιλελεύθερες πολιτικές, μπορεί κάποτε να απαντήσουμε και στοιχεία που ταιριάζουν καλύτερα σε σοσιαλιστικές προσεγγίσεις, όπως και το αντίστροφο.



User avatar
orestis_ts
Posts: 430
Joined: Fri Jun 27, 2014 11:11 am

Re: Τι ονομάζουμε νεοφιλελευθερισμό και που διαφέρει από τον φιλελευθερισμό.

Postby orestis_ts » Tue Apr 05, 2016 1:49 pm

Για το λήμα νεοφιλελευθερισμός η αγγλική wiki είναι μάλλον καλύτερη.
https://en.wikipedia.org/wiki/Neoliberalism
Neoliberalism (or sometimes neo-liberalism)[1] is a term which has been used by many scholars in a wide variety of social sciences[2] and critics[3] primarily in reference to the resurgence of 19th century ideas associated with laissez-faire economic liberalism beginning in the 1970s and 1980s.[4] Its advocates support extensive economic liberalization policies such as privatization, fiscal austerity, deregulation, free trade, and reductions in government spending in order to enhance the role of the private sector in the economy.[5][6][7][8][9][10][11] Neoliberalism is famously associated with the economic policies introduced by Margaret Thatcher in the United Kingdom and Ronald Reagan in the United States.[6] The transition of consensus towards neoliberal policies and the acceptance of neoliberal economic theories in the 1970s are seen by some academics as the root of financialization, with the financial crisis of 2007–08 one of the ultimate results.[12][13][14][15][16]

The definition and usage of the term has changed over time.[5] It was originally an economic philosophy that emerged among European liberal scholars in the 1930s in an attempt to trace a so-called 'Third' or 'Middle Way' between the conflicting philosophies of classical liberalism and socialist planning.[17] The impetus for this development arose from a desire to avoid repeating the economic failures of the early 1930s, which were mostly blamed on the economic policy of classical liberalism. In the decades that followed, the use of the term neoliberal tended to refer to theories at variance with the more laissez-faire doctrine of classical liberalism, and promoted instead a market economy under the guidance and rules of a strong state, a model which came to be known as the social market economy.

In the 1960s, usage of the term "neoliberal" heavily declined. When the term was reintroduced in the 1980s in connection with Augusto Pinochet's economic reforms in Chile, the usage of the term had shifted. It had not only become a term with negative connotations employed principally by critics of market reform, but it also had shifted in meaning from a moderate form of liberalism to a more radical and laissez-faire capitalist set of ideas. Scholars now tended to associate it with the theories of economists Friedrich Hayek and Milton Friedman.[5] Once the new meaning of neoliberalism was established as a common usage among Spanish-speaking scholars, it diffused into the English-language study of political economy.[5] Scholarship on the phenomenon of neoliberalism has been growing.[18] The impact of the global 2008-09 crisis has also given rise to new scholarship that critiques neoliberalism and seeks developmental alternatives.[19]



User avatar
orestis_ts
Posts: 430
Joined: Fri Jun 27, 2014 11:11 am

Re: Τι ονομάζουμε νεοφιλελευθερισμό και που διαφέρει από τον φιλελευθερισμό.

Postby orestis_ts » Wed Apr 06, 2016 5:50 pm

Image
Συνέντευξη της Γουέντι Μπράουν

Μιλάει για τον νεοφιλελευθερισμό ως πολιτική ορθολογικότητα, τις αντιστάσεις και το όραμα της δημο-κρατίας

Η Γουέντι Μπράουν είναι καθηγήτρια Πολιτικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϋ. Τα πεδία ενδιαφέροντός της περιλαμβάνουν την ιστορία της πολιτικής θεωρίας, αλλά και τα σύγχρονα προβλήματα πολιτικής θεωρίας με έμφαση την κυριαρχία, την κριτική και τον ανθρωπισμό, την αυτονομία του πολιτικού και τον νεοφιλελευθερισμό. Στα αγγλικά, μεταξύ άλλων, κυκλοφορούν τα βιβλία της A Feminist Reading in Political Theory (Rowman and Littlefield, 1988), Politics Out of History (Princeton University Press, 2001), Walled States, Waning Sovereignty (Zone Books, 2010) και το πιο πρόσφατο Undoing the Demos: Neoliberalism’s Stealth Revolution (Zone Books, 2015).
......
.....
...
http://www.nostimonimar.gr/o-neofilelef ... a-logikis/



User avatar
sceptic_st
Posts: 219
Joined: Wed May 07, 2014 10:57 am

Από το βιβλίο του Ντέιβιντ Χάρβεϊ, Νεοφιλελευθερισμός. Ιστορία και παρόν.

Postby sceptic_st » Fri Dec 09, 2016 12:24 pm

Από το βιβλίο του Ντέιβιντ Χάρβεϊ, Νεοφιλελευθερισμός. Ιστορία και παρόν.
ο νεοφιλελευθερισμός, εν πρώτοις, είναι μια Θεωρία πολιτικο-οικο-νομικών μεθόδων που πρεσβεύει ότι η ανθρώπινη ευημερία μπορεί να προαχθεί καλύτερα με την αποδέσμευση των ατομικών επιχειρηματικών ελευθεριών και ικανοτήτων, μέσα σε ένα Θεσμικό πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από ισχυρά ατομικοϊδιοκτησιακά δικαιώματα, ελεύθερες αγορές και ελεύθερο εμπόριο. Ο ρόλος του κράτους είναι να δημιουργήσει και να διατηρήσει ένα Θεσμικό πλαίσιο κατάλληλο γι' αυτές τις μεθόδους. Παραδείγματος χάριν, το κράτος πρέπει να εγγυάται την ποσότητα και την ακεραιότητα του χρήματος. Πρέπει επίσης να δημιουργεί τις στρατιωτικές, αμυντικές, αστυνομικές και νομικές δομές και λειτουργίες που απαιτούνται, ώστε να διασφαλίζει τα δικαιώματα ατομικής ιδιοκτησίας και να εγγυάται, με τη βία εάν χρειάζεται, την ορθή λειτουργία των αγορών. Επιπλέον, εάν δεν υπάρχουν αγορές (σε τομείς όπως η γη, το νερό, η εκπαίδευση, η υγεία, η κοινωνική ασφάλιση ή η περιβαλλοντική ρύπανση) πρέπει να δημιουργηθούν, εάν είναι αναγκαίο με κρατική δράση. Πέραν όμως αυτών των καθηκόντων, το κράτος δεν πρέπει να επιχειρεί. Οι κρατικές παρεμβάσεις στην αγορά (από τη στιγμή που έχει δημιουργηθεί) πρέπει να παραμείνουν στον ελάχιστο βαθμό, διότι, σύμφωνα με τη θεωρία, το κράτος δεν μπορεί να κατέχει επαρκή πληροφόρηση, ώστε να συλλαμβάνει τα σήματα που εκπέμπει η αγορά (τιμές) και διότι ισχυρές ομάδες συμφερόντων Θα διαστρεβλώσουν αναπόφευκτα και Θα επηρεάσουν αθέμιτα τις κρατικές παρεμβάσεις (ιδίως στις δημοκρατίες) προς όφελός τους.
Από τη δεκαετία του 1970, παντού έχει σημειωθεί μια έντονη στροφή προς το νεοφιλελευθερισμό στις πολιτικο-οικονομικές πρακτικές και στον τρόπο σκέψης. Η απορρύθμιση, η ιδιωτικοποίηση και η απόσυρση του κράτους από πολλούς τομείς κρατικής πρόνοιας έχουν γίνει επίσης πράγματα πολύ συνηθισμένα. Σχεδόν όλα τα κράτη, από εκείνα που δημιουργήθηκαν πρόσφατα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής 'Ένωσης μέχρι τις παλαιού τύπου κοινωνικές δημοκρατίες και τα κράτη πρόνοιας, όπως η Νέα Ζηλανδία και η Σουηδία, έχουν ενστερνιστεί, μερικές φορές εκούσια και σε άλλες περιπτώσεις υπό το κράτος καταναγκασμού, κάποια εκδοχή της νεοφιλελεύθερης Θεωρίας και έχουν προσαρμόσει ανάλογα τουλάχιστον κάποιες από τις πολιτικές και τις μεθόδους τους. Η μετά το απαρτχάιντ Νότια Αφρική ενστερνίστηκε ταχύτατα το νεοφιλελευθερισμό, ακόμη και η σύγχρονη Κίνα, όπως Θα δούμε, φαίνεται να ακολουθεί αυτή την κατεύθυνση. Επιπλέον, οι υπέρμαχοι της νεοφιλελεύθερης πολιτικής κατέχουν τώρα σημαίνουσες Θέσεις στην εκπαίδευση (στα πανεπιστήμια και σε πολλές «επιτροπές ειδικών» (think-tanks), στα ΜΜΕ, στις εταιρικές διοικήσεις και στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, σε βασικούς κρατικούς θεσμούς (υπουργεία Οικονομικών, κεντρικές τράπεζες) και επίσης σε εκείνα τα διεθνή ιδρύματα, όπως Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), η Παγκόσμια Τράπεζα και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ), που ρυθμίζουν τα παγκόσμια χρηματοοικονομικά και το εμπόριο.

Εν ολίγοις, ο νεοφιλελευθερισμός έχει ηγεμονεύσει ως μέθοδος συζήτησης. 'Έχει διεισδύσει στον τρόπο σκέψης σε τέτοιο βαθμό που έχει ενσωματωθεί στον κοινό νου με τον οποίο πολλοί από εμάς ερμηνεύουν, βιώνουν και κατανοούν τον κόσμο. Ωστόσο, η διαδικασία της νεοφιλελευθεροποίησης προκάλεσε πολλή «δημιουργική καταστροφή», όχι μόνο των προϋπαρχόντων θεσμικών πλαισίων και εξουσιών (αμφισβητώντας ακόμη και παραδοσιακές μορφές κρατικής κυριαρχίας), αλλά και τον καταμερισμού εργασίας, των κοινωνικών σχέσεων, των μέτρων κοινωνικής πρόνοιας, των τεχνολογικών μειγμάτων, των τρόπων ζωής και σκέψης, των αναπαραγωγικών δραστηριοτήτων, των σχέσεων με τη γη και των συναισθηματικών συνηθειών. Στο μέτρο που οι αγοραίες αξίες τον νεοφιλελευθερισμού παίρνουν τη θέση «μιας αυτοτελούς ηθικής, ικανής να καθοδηγήσει όλη την ανθρώπινη δραστηριότητα και να υποκαταστήσει τις προϋπάρχοντες ηθικές πεποιθήσεις», αυτή η ηθική δίνει έμφαση στις συμβατικές σχέσεις που αναπτύσσονται στο χώρο της αγοράς.(σημ.2)
Πρεσβεύει ότι το κοινωνικό καλό θα μεγιστοποιηθεί με τη μεγιστοποίηση της εμβέλειας και της συχνότητας των αγοραίων συναλλαγών και επιδιώκει να εντάξει όλη την ανθρώπινη δραστηριότητα στην επικράτεια της αγοράς. Αυτό απαιτεί τεχνολογίες δημιουργίας πληροφοριών και ικανότητες συσσώρευσης, αποθήκευσης, μεταφοράς, ανάλυσης και χρήσης ογκωδών βάσεων δεδομένων, προκειμένου να καθοδηγούνται οι αποφάσεις που λαμβάνονται στην παγκόσμια αγορά. Από εδώ προκύπτει το έντονο ενδιαφέρον τον νεοφιλελευθερισμού για τις τεχνολογίες της πληροφορικής (οδηγώντας κάποιους να διακηρύξουν την εμφάνιση ενός νέον είδους «κοινωνίας της πληροφορίας»). Αυτές οι τεχνολογίες έχουν συμπιέσει την αυξανόμενη πυκνότητα των αγοραίων συναλλαγών τόσο χωρικά όσο και χρονικά. 'Έχουν παραγάγει μια ιδιόμορφα έντονη εκδήλωση αυτού που αλλού αποκάλεσα «χωροχρονική συμπίεση». 'Όσο μεγαλύτερη είναι η γεωγραφική κλίμακα (εξ ου και η έμφαση στην «παγκοσμιοποίηση») και όσο συντομότερος ο χρόνος των αγοραίων συμβάσεων τόσο το καλύτερο........
1024px-David_Harvey2.jpg
David W. Harvey FBA (born 31 October 1935) is the Distinguished Professor of anthropology and geography at the Graduate Center of the City University of New York (CUNY). He received his PhD in geography from the University of Cambridge in 1961. Harvey has authored many books and essays that have been prominent in the development of modern geography as a discipline. He is a proponent of the idea of the right to the city.

In 2007, Harvey was listed as the 18th most-cited author of books in the humanities and social sciences in that year, as established by counting cites from academic journals in the Thomson Reuters ISI database. On that basis, the books of Harvey were cited 723 times in 2007.[1] In a study of the most-cited academic geographers in four English-speaking countries between 1984 and 1988, Harvey ranked first.[2]
https://en.wikipedia.org/wiki/David_Harvey
Last edited by sceptic_st on Mon Dec 12, 2016 2:33 pm, edited 1 time in total.



User avatar
orestis_ts
Posts: 430
Joined: Fri Jun 27, 2014 11:11 am

Οι δομές της οικονομίας στην δύση είναι τέτοιες που τείνουν σε συγκέντρωση κεφαλαίου και αύξηση των ανισοτήτων

Postby orestis_ts » Mon Dec 12, 2016 12:57 pm

Η εικόνα περιγράφει γλαφυρά μια πραγματικότητα. Ότι οι δομές της οικονομίας στην δύση είναι τέτοιες που τείνουν σε συγκέντρωση κεφαλαίου και αύξηση των ανισοτήτων. Και επί πλέον ότι δημιουργούν και αναπαράγουν ταξικές διαφορές παρεμποδίζοντας τελικά την ατομική εξέλιξη.

Η ελεύθερη αγορά προφανώς είναι εξ ορισμού ενάντια στην δημιουργία τέτοιων στεγανών αναπαραγωγής της οικονομικής εξουσίας, που άλλωστε δεν διασφαλίζει και βελτιστοποίηση της διαχείρισης των πόρων (ένα ακόμα ζητούμενο της ε.α.).

Ο δε φιλελευθερισμός σε αντίθεση με τον νεοφιλελευθερισμό αποδέχεται μεν μια κοινωνία με σοβαρές ανισότητες, αλλά σαφώς είναι ενάντια στην δημιουργία δομών που αναπαράγουν και ενισχύουν τις ανισότητες, παρεμποδίζοντας την μείωσή τους, που θα οδηγούσε σε μια ακόμα ποιο βελτιωμένη ποιότητα ζωής για το σύνολο.

Συμπερασματικά, θεωρώντας δεδομένο ότι ένας οικονομικός και κοινωνικός μετασχηματισμός προς ένα κομμουνιστικό σύστημα είναι αδύνατος στο ορατό μέλλον, είναι σκόπιμη η δημιουργία δομών που θα εξομαλύνουν τις αντιθέσεις.
Αυτές μπορεί να έχουν πολλές μορφές, όπως είναι η υψηλή και κλιμακωτή φορολόγηση εισοδήματος, τα προγράμματα ενίσχυσης των μικρών επιχειρήσεων ή και άλλες.
12109308_459188167616817_3244879063441662160_n.jpg
Last edited by orestis_ts on Mon Dec 12, 2016 1:02 pm, edited 1 time in total.



User avatar
orestis_ts
Posts: 430
Joined: Fri Jun 27, 2014 11:11 am

Οι δομές της οικονομίας στην δύση είναι τέτοιες που τείνουν σε συγκέντρωση κεφαλαίου και αύξηση των ανισοτήτων (2)

Postby orestis_ts » Mon Dec 12, 2016 1:01 pm

Σήμερα ο όρος "ελεύθερη αγορά" έχει ξεφύγει από την αρχική του έννοια, ενός μοντέλου με σοβαρές απαιτήσεις, και έχει πάει προς την αχαλίνωτη...

Κάπου όπως πρέπει να ξεκαθαρίζουμε ότι όπως στην εσσδ δεν υπήρξε ποτέ σοσιαλισμός, αλλά κάποια ριζική του διαστρέβλωση, έτσι και το μοντέλο που ονομάζεται ελεύθερη αγορά και προωθείται σήμερα από τους περισσότερους νεοφιλελεύθερους και ομάδες εξουσίας, (με κάποιες παραλλαγές,) είναι άσχετο με το μοντέλο της ελεύθερης αγοράς.

Έτσι τα στεγανά στην πράξη, καταστρατηγούν τον βασικό όρο του μοντέλου, της ελεύθερης εισόδου και εξόδου παραγωγών στο σύστημα. Η ελευθερία αυτή μένει στα λόγια, μια και υπάρχει ήδη δομημένος ανταγωνισμός με εγγενή πλεονεκτήματα που μειώνει ισχυρά τις δυνατότητες εισόδου νέων παραγωγών.

Και μάλιστα όχι μόνο οικονομικού μεγέθους και οικονομιών κλίμακας, που θα ήταν σε ένα βαθμό ανεκτό.....



User avatar
sceptic_st
Posts: 219
Joined: Wed May 07, 2014 10:57 am

Re: Τι ονομάζουμε νεοφιλελευθερισμό και που διαφέρει από τον φιλελευθερισμό.

Postby sceptic_st » Mon Dec 12, 2016 1:58 pm

Πρόλογος του Νίκου Κοτζιά.
Καπιταλιστική ανασυγκρότηση και νεοφιλελευθερισμός

Το παρόν βιβλίο είναι το δεύτερο του D. HARVEY ΠΟΥ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ στη σειρά «Αναστοχασμός». Το πρώτο αφορούσε τον «Νέο Ιμπεριαλισμό» και κυκλοφόρησε πριν από ένα χρόνο. Σε εκείνο το πρώτο βιβλίο, ο γνωστός καθηγητής της Νέας Υόρκης έδειξε πως στο παλαιότερο σύστημα καπιταλιστικής συσσώρευσης προστίθεται το πιο σύγχρονο, εκείνο της συσσώρευσης μέσα από την αρπαγή. Μια διαδικασία που σε πολλά Θυμίζει την πρωταρχική συσσώρευση όπως την περιέγραψε ο Κ. Μαρξ στα τελευταία κεφάλαια τον πρώτον τόμου τον Κεφαλαίου (1954, 584-798).
Ο Harvey υποστηρίζει ότι στις σύγχρονες συνθήκες αυτές οι δύο μέθοδοι αρπαγής, παλιάς και νέας, συνυπάρχουν και απαιτούν ανάλογη συνύπαρξη των διαφορετικών ρευμάτων και κινημάτων που τις αντιμάχονται, τόσο τον «παλιού» εργατικού κινήματος, σε όλες τις πολιτκές και συνδικαλιστικές παραλλαγές τον, όσο και των νέων κινημάτων που αρθρώνονται γύρω από τη συσσώρευση μέσω της αρπαγής.

Το παρόν βιβλίο είναι μια εντυπωσιακή ανάλυση τον νεοφιλελευθερισμού και τον ρεύματος που συγκροτήθηκε στην πρακτική πολιτική από τους Θάτσερ και Ρέιγκαν, από αντιδραστικά-φασιστικά καθεστώτα όπως εκείνο τον Πινοτσέτ, άλλά και από την ηγεσία της Ρωσίας της δεκαετίας του '90 τον προηγούμενου αιώνα, καθώς και εκείνης τον Κομουνιστικού Κόμματος της Κίνας. Η τελευταία μπόρεσε να κάνει έγκαιρα στροφή προς τον επιθετικό καπιταλισμό σε αντίθεση με το ΚΚΣΕ που και από την εξουσία απομακρύνθηκε, αλλά και δεν μπόρεσε να αποτρέψει τη διάλυση της Σοβιετικής 'Ένωσης, στις αρχές της δεκαετίας τον 1990.(σ1) Πολλά δε στοιχεία του νεοφιλελευθερισμού ενσωματώθηκαν ακόμα και στις «κοινωνικές δημοκρατίες» όπως είναι οι σκανδιναβικές χώρες. Αποτέλεσαν δε το θεμέλιο των επιλογών των διεθνώς δρώντων θεσμών, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα, των παγκόσμιων αγορών και των υπερεθνικών επιχειρήσεων.

Ο ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΣ ΩΣ ΡΕΥΜΑ
Ο νεοφιλελευθερισμός είχε ως αφετηρία τον τη σφαίρα της οικονομίας και των οικονομικών σχέσεων. Επεδίωξε, όμως, ταυτόχρονα, να μεταφέρει τις νεοφιλελεύθερες αντιλήψεις από την οικονομία στην πολιτική. Το ίδιο είχε συμβεί προηγούμενα και με τις Θεωρίες της «ορθολογικής επιλογής». Πρόκειται για ένα ρεύμα με έντονο οικονομισμό, που δεν κατανοεί ότι ο άνθρωπος δεν είναι ένα ον χωρίς συναισθηματισμούς, δεσμεύσεις, αξίες και αρχές. Οικονομισμός που υποθέτει ότι άνθρωπος γνωρίζει, σαν ηλεκτρονικό δικτυακό σύστημα, το σύνολο των πληροφοριών που υπάρχουν στον κόσμο και συνεχώς επιλέγει, σκεπτόμενος πλήρως ορθολογικά τις ανάγκες τον, το τι πρέπει να πράξει τόσο στην αγορά αγαθών, όσο και στην κοινωνική τον καθημερινότητα και στις πολιτικές τον δραστηριότητες. Τέτοιοι άνθρωποι δεν υπάρχουν στην κοινωνία και στην πολιτική, παρά μόνο ως «ιδεατά μοντέλα» για τη μεθοδολογική διερεύνηση πτυχών της πραγματικότητας. (σ.2) Για αυτό, δεν εί-

1. Πέρα από όσα διεισδυτικά αναφέρονται στο παρόν βιβλίο (ιδιαίτερα στο Κεφάλαιο 5), κατά τη γνώμη μου, η διαφορετική πορεία της ΕΣΣΔ από τη Λ.Δ. της Κίνας οφείλεται σε τρεις παράγοντες. Πρώτον, το Κ. Κ. Κίνας λειτούργησε πολλαπλώς στη βάση της κινέζικης παράδοσης γραφειοκρατικών μηχανισμών, ιδιαίτερα των Μανδαρίνων, των οποίων την ιστορική συνέχεια αποτελεί σήμερα. Αντίθετα, ο γραφειοκρατικός μηχανισμός τον ΚΚΣΕ ήταν δυσκίνητος και έφερε πάνω τον τα χαρακτηριστικά της τσαρικής παράδοσης. Δεύτερον, ο κινέζικος καπιταλισμός στηρίχθηκε, τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, σε Κινέζους επιχειρηματίες της διασποράς, που μετέφεραν επενδύσεις, τεχνολογία, πείρα στην οργάνωση τον καπιταλισμού πολύ μεθοδικά και με κατανόηση των κινέζικων ιδιαιτεροτήτων. Υπήρξαν δε, στις αρχές της δεκαετίας τον '90 οι κύριοι επενδυτές, εκείνοι που αξιοποίησαν τα «κινέζικα ανοίγματα». Αυτοί σε συνδυασμό με την ενσωμάτωση τον Μακάο και τον Χονγκ Κονγκ στην Κίνα εμπότισαν τον κινέζικο καπιταλισμό με πείρα και προοπτική. Τέλος, το Κ.Κ. Κίνας, υπήρξε ουσιαστικά ο πρώτος μηχανισμός στη σύγχρονη ιστορία της, που την έβγαλε ήδη από τις δεκαετίες τον '50 και του '60- από τις αυταπάτες της απομόνωσης στην εποχή της διεθνοποίησης, τη συνέδεσε με τον διεθνή περίγυρο και, τελικά, την εισήγαγε με νηφαλιότητα, έστω και αντιδημοκρατικά, στην εποχή της παγκοσμιοποίησης.
2. Δεν είναι τυχαίο ότι οι πλέον σύγχρονες προσεγγίσεις στην κατεστημένη οικονο-
+



User avatar
orestis_ts
Posts: 430
Joined: Fri Jun 27, 2014 11:11 am

Η παραγωγή είναι ατομικό ή κοινωνικό αγαθό;

Postby orestis_ts » Sat Jan 07, 2017 1:30 pm

Υπάρχουν δύο βασικές θεωρήσεις, και οι δύο λάθος κατά την γνώμη μου, πάνω σε θέματα ιδιοκτησίας και παραγωγής αγαθών.

Η μια θεωρεί πως η ιδιοκτησία είναι αδικαιολόγητη, τόσο γιατί τα βασικά αγαθά που στηρίζεται η παραγωγή δεν είναι ατομικές δημιουργίες, όπως η γη, το νερό, τα ορυκτά, η ενέργεια και ο αέρας, όσο και γιατί κανείς πρακτικά δεν μπορεί να παράγει το οτιδήποτε χωρίς να στηριχθεί σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό σε προγενέστερες γνώσεις και παραγωγή, αλλά και στην υπάρχουσα κοινωνία. Έτσι αυτή η προσέγγιση θεωρεί πως η ατομική ιδιοκτησία είναι καταστρατήγηση των δικαιωμάτων του συνόλου των ατόμων που απαρτίζουν την κοινωνία. Σε μια ποιο κομψή διατύπωση θεωρείται απαράδεκτη η ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής, ενώ η ατομική ιδιοκτησία λοιπών αγαθών είναι ανεκτή σε κάποια όρια, όταν δηλαδή οι ανισότητες μεταξύ ανθρώπων με παραπλήσιες ανάγκες είναι μικρές.

Η δεύτερη προσέγγιση είναι εκ διαμέτρου αντίθετη. Κάθε ατομική ιδιοκτησία που υφίσταται ή προκύπτει, στα θεσμοθετημένα πλαίσια μιας οργανωμένης κοινωνίας είναι απόλυτα δικαιολογημένη, σαν δικαίωμα ή επίτευγμα του ατόμου. Μάλιστα το δικαίωμα αυτό δεν δικαιούται να το αναιρέσει ούτε καν η ίδια η κοινωνία με επιλογές των αναγνωρισμένων θεσμικών της οργάνων. Κατ αυτή την έννοια η φορολογία αποτελεί προσβολή του δικαιώματος της ιδιοκτησίας, και μάλιστα η κλιμακωτή κατάφωρη παραβίαση του δικαιώματος. Για αυτό και συχνά η φορολογία αποκαλείται "κλοπή". Εννοείται οτι η προσέγγιση αυτή θεωρεί πως το άτομο είτε μέσω της κληρονομιάς, είτε μέσω της συναλλαγής, είτε σαν αποδέκτης της συσσωρευμένης γνώσης της ανθρωπότητας, έχει "πληρώσει" στο ακέραιο τα μέσα που του επέτρεψαν να παράγει τον πλούτο του.
Παρενθετικά η ιδιοκτησία ορισμένων μέσων και μάλιστα της γης, θεωρείται δεδομένη, έστω και αν είναι αδύνατο να δικαιολογηθεί ηθικά η αρχική ιδιοποίηση ενός τέτοιου αγαθού.

Η μεν πρώτη θεώρηση νομίζω πάσχει στο γεγονός οτι υφίσταται και ατομική προσφορά, που αξιοποιεί το κοινωνικό υπόβαθρο που εκδηλώνεται η παραγωγή. Οπότε όσο δεν ζούμε σε μια κομμουνιστική κοινωνία, είναι θεμιτό να υφίσταται μια ανταμοιβή ως προς την ατομική προσφορά.
Αλλά αν η πρώτη θεώρηση πάσχει ή δεύτερη είναι παντελώς ηλίθια. Το πρώτο πρόβλημα είναι ότι θέτει εξ ορισμού σαν αντικειμενική αξιολόγηση της κοινωνικής προσφοράς το κόστος παραγωγής, αλλά θεωρεί και αντικειμενικά προσδιορισμένη ανταμοιβή τα εισοδήματα που προκύπτουν. Κάτι τέτοιο όμως καθιστά το ζητούμενο, δηλαδή την αιτιολόγηση της αξιολόγησης, σαν δεδομένο. Συχνά μάλιστα ανάγοντας τους μηχανισμούς της αγοράς σε αδιαπραγμάτευτες αξίες, ενώ οι ίδιοι οι μηχανισμοί είναι που αμφισβητούνται σαν ικανοί να προσδιορίσουν την συμμετοχή της κοινωνίας στα παραγόμενα αγαθά. Αλλά πέρα από αυτό, το προφανές πρόβλημα της συλλογιστικής, υπάρχει και ένα βαθύτερο πρόβλημα. Η ίδια η φύση του ανθρώπου.

Το άτομο μπορεί να θεωρηθεί σαν συνισταμένη τριών παραγόντων. Γονιδίων, τύχης και περιβάλλοντος (με την κοινωνία να αποτελεί βασικό παράγοντα του περιβάλλοντος).
Για τα μεν γονίδια το άτομο δεν μπορεί να αξιώσει ανταμοιβή. Ούτε και οι γονείς του μια και αυτοί φέρουν τα γονίδια των προγόνων τους. Και πάει λέγοντας μέχρι το απώτατο παρελθόν... Για την τύχη, είτε με την αυστηρή έννοια, είτε με την ποιο χαλαρή των χαοτικών φαινομένων που αν και ντετερμινιστικά δεν μπορούμε να υπολογίσουμε την εξέλιξή τους, δεν νομίζω οτι κανείς δικαιούται να αξιώσει ανταμοιβή. Μένει η επίδραση της κοινωνίας. Ακόμα και οι πιο πορωμένοι νεοφιλελεύθεροι αν τους πιάσεις εξ εξαπίνης θα παραδεχθούν ότι το περιβάλλον και μάλιστα η κοινωνία αποτελούν βασικό παράγοντα διαμόρφωσης της προσωπικότητας. Άρα η η προσωπικότητά μου, που είναι αυτή που πετυχαίνει ή αποτυχαίνει να παράγει τον πλούτο, είναι σε ένα σοβαρό βαθμό προϊόν της κοινωνίας. Κατά ποια έννοια λοιπόν η κοινωνία δεν έχει το δικαίωμα να επωφεληθεί από την επιτυχία που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε αυτή, ή να φροντίσει να απαλύνει την αποτυχία, που επίσης σε μεγάλο βαθμό οφείλεται σε αυτή;
Εδώ να σημειώσω ότι πέρα από τους κοινούς θνητούς που κατανοούν ότι η προσωπικότητα του ατόμου, διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό, από την κοινωνία, η ίδια άποψη κυριαρχεί και στην επιστήμη. Μάλιστα με την κοινωνιοβιολογία (δες Κριμπάς στο ομώνυμο βιβλίο), να θεωρεί αμφίβολο αν ο βασικός παράγοντας της νοητικής ολοκλήρωσης του ατόμου είναι το γονιδίομά του ή η κοινωνία.


Τελειώνοντας, ζούμε σε ένα καπιταλιστικό σύστημα, με το ακροδεξιό ιδεολόγημα του νεοφιλελευθερισμού να επιβάλετε σε βαθμό που για πολλούς πλέον να θεωρείται αυτονόητη αλήθεια. (σημ. ακροδεξιό ως προς την οικονομική του φιλοσοφία, αλλά και ως προς την σιωπηλή, όχι πάντα, αποδοχή του κοινωνικού Δαρβινισμού). Είναι όμως αλήθεια ή αποτελεί μια κατά βάθος αντιεπιστημονική θεώρηση, όπως διαφαίνεται ποιο πάνω;
Η μερική αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου, που κυριάρχησε μεταπολεμικά στην Ευρώπη και επέτρεψε την ανάπτυξη κάτω από συνθήκες σχετικής κοινωνικής ειρήνης, δικαιολογείται τόσο από την οικονομική θεωρία του Κέυνς, όσο από την αναγκαιότητα της κοινωνικής ειρήνης, αλλά και από την κοινή λογική και επιστημονική γνώση για την φύση του ανθρώπου.




Return to “Οικονομία”

cron