freeforum.gr

δοκιμαστική λειτουργία - συμβουλές καλόδεχτες

Ο κοινωνικός Δαρβινισμός και ο νεοφιλελευθερισμός.

User avatar
orestis_ts
Posts: 430
Joined: Fri Jun 27, 2014 11:11 am

Ο κοινωνικός Δαρβινισμός και ο νεοφιλελευθερισμός.

Postby orestis_ts » Fri Jun 12, 2015 6:46 pm

Έλληνες δεν γινόμαστε. Γεννιόμαστε.
Το ποιο πάνω ιδεολόγημα είναι γνωστό και αποδεδειγμένα αντιεπιστημονικό. Δυστυχώς πολλοί άνθρωποι πιστεύουν σε αυτό καθώς και σε άλλα αστήρικτα ιδεολογήματα.
Ένα άλλο ιδεολόγημα είναι ότι ορισμένοι άνθρωποι είναι από την φύση τους, και όχι λόγο τύχης με την συνήθη έννοια της λέξης ή λόγο κοινωνικών συνθηκών, ικανότεροι και δικαιούνται να πλουτίσουν, ενώ κάποιοι άλλοι, πάλι από την φύση τους και μόνο, είναι άξιοι να μείνουν αξιοθρήνητοι.
Μάλιστα το ιδεολόγημα αυτό ισχυρίζεται ότι, οι όποιες αδικίες στον πλουτισμό και την φτώχεια, οφείλονται στις κρατικές παρεμβάσεις, και μάλιστα σε αυτές που νοθεύουν την ελεύθερη οικονομία.....
Με αυτό θα ήθελα να ασχοληθώ λίγο.

Το περίεργο είναι ότι πλέον γνωρίζουμε, και έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά, ότι η εξέλιξη των οικονομικών μεγεθών δεν είναι προβλέψιμη, αλλά αντίθετα εξαρτάται από μη υπολογίσιμους παράγοντες, οι οποίοι ακόμα και όντες ελάχιστοι σε μέγεθος, μπορεί να οδηγήσουν σε αναντιστοιχία σε πολύ μεγάλες διαταραχές της οικονομίας. Αυτό το γνωρίζουμε από τα μαθηματικά και την "θεωρία του χάους", όπου από τα πρώτες εφαρμογές της που μελετήθηκαν στην φύση, ήταν τα οικονομικά μεγέθη.
Έτσι η μόνη λογική επιλογή που μας μένει είναι ότι ο πλουτισμός και η φτώχεια, τουλάχιστον σε ένα σοβαρό ποσοστό, εξαρτώνται από παράγοντες, αρκετοί από τους οποίους είναι απολύτως ανεξάρτητοι από το άτομο, και των οποίων κανείς δεν μπορεί να προβλέψει την επίδρασή τους.
Οπότε κανείς θα έπρεπε σχεδόν εξ ορισμού, να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικός ως προς το ιδεολόγημα αυτό, μια και η τύχη αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στην εξέλιξη της οικονομίας.

Όμως ας κάνουμε την υπόθεση ότι η τύχη παίζει τελικά δευτερεύοντα ρόλο, όσο και αν αυτό δεν στοιχειοθετείται από πουθενά. Και το άτομο με ένα "μαγικό" τρόπο, κάνει τις σωστές επιλογές ώστε να βελτιώσει την οικονομική του θέση. Βέβαια κανένας που έχει πέντε δράμια στο κεφάλι του, δεν πρόκειται να θεωρήσει ότι τα εφόδια που κατέχει το άτομο, λόγο της οικογένειάς του, και γενικότερα λόγο της θέσης που βρέθηκε στην κοινωνία, είναι ασήμαντα για την επιτυχία του ή την αποτυχία του. Έτσι κάποιος που αποτυχαίνει δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε ή να κάνουμε έστω και κάποια θεμιτή υπόθεση, για το αν θα αποτύχαινε βρισκόμενος σε μια άλλη κοινωνική θέση. Αλλά ας δεχθούμε και ότι αυτό το πασιφανές είναι σχετικά ανεξάρτητο από την ατομική επιτυχία. Και ότι η επιτυχία οφείλεται αποκλειστικά την προσωπική του ικανότητα να πετύχει και σε τίποτα άλλο. Φυσικά και οι δύο υποθέσεις που κάναμε είναι λάθος, αλλά δεν πειράζει γιατί θέλω να φτάσουμε σε ένα άλλο σημείο που χολώνει το ιδεολόγημα. Κατά την γνώμη μου πάντα.

Αυτή η προσωπική ικανότητα, στην οποία χρωστά το άτομο την επιτυχία του, είναι έμφυτη ή επίκτητη; Ή και τα δύο σε κάποιον βαθμό;
Το σίγουρο από τα μέχρι σήμερα γνωστά από την βιολογία, είναι ότι και η φύση μας και το περιβάλλον μας, παίζουν σοβαρό ρόλο στην φαινοτυπική μας εξέλιξη.
Έτσι ήταν λάθος η συντηρητική προσέγγιση που περιγράφει την προσωπικότητα αποκλειστικά σαν αποκύημα της κοινωνίας μας, και ως εκ τούτου υποθέτοντας ότι μια ιδανική κοινωνία, θα μηδένιζε (και όχι θα μείωνε) τα προβλήματα αντικοινωνικής συμπεριφοράς.
Αλλά αντίστοιχα είναι παράλογη η προσέγγιση που αγνοεί ή υποτιμά την συμμετοχή στην εξέλιξη του ατόμου της κοινωνίας, και γενικότερα του περιβάλλοντος. Μια και γνωρίζουμε ότι παίζει ρόλο και μάλιστα σε μερικές φορές καθοριστικό στην εξέλιξη του φαινοτύπου του ατόμου. Άλλωστε η έννοια του φαινότυπου είναι ακριβώς η έκφραση του γενετικού υλικού, με την επίδραση του περιβάλλοντος.
Last edited by orestis_ts on Mon Jun 15, 2015 7:57 pm, edited 1 time in total.



User avatar
orestis_ts
Posts: 430
Joined: Fri Jun 27, 2014 11:11 am

Re: Ο κοινωνικός Δαρβινισμός και ο νεοφιλελευθερισμός.

Postby orestis_ts » Mon Jun 15, 2015 7:55 pm

Στο ΝΕΟφιλελευθερισμό, θα μπορούσαμε να αναζητήσουμε κάποια ιδεολογική συγγένεια με τον ναζισμό, μια και αποδέχεται μια μορφή του κοινωνικού δαρβινισμού.
Αντίθετα τόσο ο ΦΙΛελευθερισμός, όσο και η σοσιαλιστική προσέγγιση, ή κομμουνιστική ουτοπία, δεν έχουν καμιά απολύτως σχέση με τον κοινωνικό Δαρβινισμό.
Επειδή συνήθως όταν διαβάζουμε για κοινωνικό Δαρβινισμό πάει το μυαλό μας στην ευγονική, όμως αυτό δεν είναι απαραίτητο. Το ιδεολόγημα του κοινωνικού δαρβινισμού, μπορεί κάλλιστα να βρίσκει εφαρμογή στην πολιτική δράση, χωρίς ευγονική.

Αλλά τι είναι νεοφιλελευθερισμός; Η έννοια του νεοφιλελευθερισμού και η διαφοροποίηση του, από τον φιλελευθερισμό, είναι κάπως ασαφής. Οπότε δεν θα πρότεινα αναζήτηση στην wiki, που δεν είναι και πολύ κατάλληλη για θέματα με πολιτική χροιά.
Ένα κείμενο που κάνει μια προσπάθεια διαχωρισμού των εννοιών θα βρούμε στην σελίδα του "βήματος" http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=82238 το οποίο δεν φημίζεται και για τις αριστερές προτιμήσεις. Πάντως προσωπικά για την έννοια του νεοφιλελευθερισμού προτιμώ να το προσεγγίζω με βάση την λογική του ινστιτούτου Heritage Foundation (ακραιφνής νεοφιλελέδες) και τους δείκτες που χρησιμοποιεί για την κατάταξη των χωρών κατά "δείκτη οικονομικής ελευθερίας".

Η αποδοχή του κοινωνικού Δαρβινισμού αποτελεί ιδεολόγημα με ποικίλες πολιτικές προεκτάσεις. Έτσι η υπόθεση ότι οι μαύροι είναι κατώτεροι νοητικά, δεν σημαίνει ότι θα τους σφάξουμε ντε και καλά....
Αντίστοιχα η υπόθεση ότι η νοητική ολοκλήρωση του ατόμου, είναι σε μεγάλο ποσοστό ανεξάρτητη από τις κοινωνικές συνθήκες που ζει, οδηγεί εύκολα σε ενοχοποίηση του ατόμου για τις αδυναμίες του και αποδοχή της ψαλίδας εισοδήματος σαν κάτι το ανεξάρτητο από τις πολιτικές επιλογές της κοινωνίας που ζούμε.
Ορθότερα σαν κάτι ιδεολογικά αποδεκτό και θεμιτό.
Μάλιστα υπάρχουν και κάποιες έρευνες σχετικά με την ανάπτυξη του ιδεολογήματος της ανισότητας.

Βέβαια η απόσταση ανάμεσα σε μια ουτοπική (έως και παρανοϊκή για την σημερινή μας βιολογική πραγματικότητα) ισότητα, διαφέρει χιλιόμετρα από την παραδοχή ότι οι ανισότητες είναι κοινωνικά κατασκευάσματα σε μεγάλο βαθμό, οπότε οι κοινωνίες έχουν λόγο να τις αντιμετωπίζουν σαν δυνητικά ομαλοποιήσιμες.

Βέβαια κάπου εκεί θα αναζητήσει κανείς την ατομική ευθύνη. Μήπως σε κάποια ηλικία, πρέπει να πούμε "ότι ότι έγινε έγινε", από εδώ και πέρα ο άνθρωπος είναι υπεύθυνος και δεν μπορεί "να ζητά τα ρέστα" από την κοινωνία;
Ο διαχωρισμός αυτός είναι αστήρικτος θεωρητικά. Αν και έχει βάση σαν μια πραγματιστική αντιμετώπιση της ζωής, που απαιτεί την απόδοση ευθυνών. Όμως σε μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση, η κατανόησή των ατομικών μας διαφορών, σαν κοινωνικό φαινόμενο, οδηγεί σε μια διαφορετική προσέγγιση, που δικαιολογεί την αναζήτηση ομαλοποίησης.

Έτσι η αναζήτηση της μερικής αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου, προσοχή της "ΜΕΡΙΚΗΣ" μια και μιλάμε πάντα στα πλαίσια του εφικτού, είναι θεμιτή, αν αντιλαμβάνεσαι ότι τόσο ο πλούσιος, όσο και ο φτωχός, είναι προϊόντα μιας κοινωνίας και όχι αυτοδημιούργητες και αυθύπαρκτες οντότητες.

Το πως παράγεται μια δράση ή κατάσταση γενικότερα είναι απολύτως συνδεδεμένο με την ευθύνη που αναλογεί στο άτομο. Και μάλιστα αυτό είναι μια γενικότερη θέση του φιλελεύθερου νομικού πολιτισμού μας. Η ατομική ευθύνη, που αποτελεί και αυτή ένα νομικό θεμέλιο της κοινωνίας, ξεκινά από το γεγονός ότι αποδεχόμαστε την ύπαρξη ελεύθερης βούλησης. Μια μάλλον αναπόδεικτη και θρησκευτική κατά βάθος αποδοχή. Μια αποδοχή που όμως είναι απαραίτητη για την λειτουργικότητα του πολιτισμού μας.

Η αποδοχή όμως μιας διαχωριστικής γραμμής, όπου από ένα σημείο και πέρα, κάθε άτομο είναι ο αποκλειστικός ή έστω ο κύριος δημιουργός της ατομικής του ταυτότητας και δράσης, εξαιρώντας και απενοχοποιώντας σε μεγάλο βαθμό την κοινωνία από την διαδικασία αυτή, είναι σαφέστατα λάθος σύμφωνα με όσα ξέρουμε για την φύση από την επιστημονική σκοπιά. Και μια τέτοια θεώρηση, εξαίρεσης της κοινωνίας από την ατομική εξέλιξη του ατόμου, οδηγεί στην ψευδεπίγραφη προσέγγιση του κοινωνικού Δαρβινισμού που ανέφερα, ο οποίος βλέπει την κατάσταση του ατόμου, τόσο ως προς την έσχατη ένδεια, όσο και ως προς τον ακραίο πλουτισμό, σαν χαρακτηριστικά το ατόμου, αποκομμένα από την κοινωνία.

Αντίθετα μια προσέγγιση, πιο πραγματιστική και σύμφωνη με την επιστήμη, που αναγνωρίζει στην κοινωνία ένα μεγάλο μερτικό για την ατομική εξέλιξη των μελών της, παράγει μια τάση τόσο ως προς την βελτίωση της εξέλιξης του συνόλου των πολιτών, όσο και ως προς την ομαλοποίηση της εισοδηματικής ψαλίδας.

Σημειώνω εδώ ότι δεν αναφέρομαι σε ουτοπικές καταστάσεις ενός κομμουνισμού, που δεν μπορεί να εφαρμοστεί στο μέσο μέλλον, αλλά μιας φιλελεύθερης κοινωνίας, που φροντίζει τα μέλη της αναγνωρίζοντας τις υποχρεώσεις των ισχυρών και τις ανάγκες των αδυνάτων.

Ενώ λοιπόν ο φιλελευθερισμός (liberals) αναζητά ένα κράτος ελευθερίας, ισότητας και πρόνοιας, ο νεοφιλελευθερισμός (libertarians) αναζητά ένα κράτος ατομικής, και ιδίως οικονομικής ελευθερίας με πλήρη απουσία κρατικών επεμβάσεων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα νεοφιλελευθερισμού, είναι και ο δείκτης οικονομικής ελευθερίας του Heritage Foundation που ανέφερα, όπου τα εργατικά δικαιώματα και οι κρατικές παροχές αθροίζονται αρνητικά, ενώ υπάρχει πλήρης απουσία αξιολόγησης του ανταγωνισμού και των ολιγοπωλιακών καταστάσεων στις αγορές, (κάτι που ακυρώνει κάθε συζήτηση για ελεύθερη αγορά).
Αντίθετα ο φιλελευθερισμός στην οικονομία μπορεί να αποδεχθεί σοβαρές επεμβάσεις από το κράτος, τόσο στην αναδιανομή μέρους του πλούτου, όσο και στην λειτουργία του κράτους σαν επιχειρηματία σε τομείς όπου κρίνεται απαραίτητο. (ιδέ κέυνσ)

Θα υπενθυμίσω λοιπόν εδώ για μια ακόμα φορά ότι πουθενά δεν καταφέρθηκα ενάντια στον φιλελευθερισμό, αντίθετα τον εξάρω σαν ιδεολογία. Καταφέρθηκα ενάντια στον νεοφιλελευθερισμό, που τον θεωρώ άρνηση του φιλελευθερισμού, και ακόμα θεωρώ ότι η ιδεολογία αυτή υποκρύπτει μια απάνθρωπη προσέγγιση του κοινωνικού Δαρβινισμού.



User avatar
orestis_ts
Posts: 430
Joined: Fri Jun 27, 2014 11:11 am

Re: Ο κοινωνικός Δαρβινισμός και ο νεοφιλελευθερισμός.

Postby orestis_ts » Mon Jun 15, 2015 7:57 pm

Η κοινωνία, και γενικότερα το περιβάλλον, έχουν σοβαρή συμμετοχή στην ανάπτυξη του ατόμου. Το μέτρο της συμμετοχής ως προς το γενετικό υλικό του καθένα μας είναι μέχρι σήμερα απροσδιόριστο, απλά ξέρουμε ότι είναι μεγάλο. Και είναι σημαντικό να επισημάνουμε ότι είναι σημαντικό γενικότερα στον φαινότυπο του ατόμου. Έτσι το αν θα αναπτύξει συνάψεις της μιας ή της άλλης μορφής είναι εξαρτώμενο, και από το περιβάλλον. Σαν ακραίο παράδειγμα μια μειωμένη πρόσληψη b12 στην παιδική ηλικία μπορεί να οδηγήσει σε νοητική καθυστέρηση.



User avatar
orestis_ts
Posts: 430
Joined: Fri Jun 27, 2014 11:11 am

Postby orestis_ts » Wed Jan 27, 2016 7:01 pm

Ο κοινωνικός Δαρβινισμός είναι μια καθαρά ψευδοεπιστημονική θεωρία. Δεν έχει κανένα επιστημονικό υπόβαθρο, είναι μια απλή προέκταση ιδεολογημάτων. Ένα τελευταίο εύρημα μερικών είναι ότι η αριστερά είναι θιασώτης του κοινωνικού Δαρβινισμού.
Η αριστερά σε όλες της της εκφάνσεις δεν έχει απολύτως καμιά σχέση με τον κοινωνικό Δαρβινισμό. Μπορεί να έχει πολλά κακά, αλλά όχι αυτό. Αυτή η ψευδοεπιστημονική θεωρία ανθεί εκτός αυτής.

Η θεωρία αυτή, σε μερικά σημεία είναι ίσως ομιχλώδης. Πχ. είναι αρκετά πολύπλοκο να κατανοήσει κανείς ότι οι κοινωνικές δομές στο είδος μας, στηρίζονται πρώτιστα στη συνεργασία, την εμπιστοσύνη και την αλληλεγγύη και δευτερευόντως στον ανταγωνισμό.

Όμως το γεγονός ότι είναι αντιεπιστημονική θεωρία προκύπτει αβίαστα από το ότι ο κοινωνικός Δαρβινισμός υποτιμά βάναυσα, την σημασία της κοινωνικοποίησης και γενικότερα του περιβάλλοντος στην ατομική εξέλιξη.

Φυσικά δεν αφορά ειδικά τον Ναζισμό, το ιδεολόγημα του κοινωνικού Δαρβινισμού, διατρέχει πλήθος απόψεων όπως την προσέγγιση του Χέρμπερτ Σπένσερ για την οικονομία και των επιγόνων του. Απλά οι ναζί είχαν την ποιο χονδροειδή μορφή του.

Ετσι στο ερώτημα σε ένα περιβάλλον - κοινωνία όπου τα άτομα θα είχαν ισότιμη ανάπτυξη και ευκαιρίες, πόση θα ήταν η ψαλίδα ανάμεσα στα ποιο ικανά από βιολογικής άποψης άτομα, ένταντι των πλέον στερημένων, αφήνοντας στην άκρη τις παθολογικές περιπτώσεις. Θα είχαμε διαφορές 1 προς 3, 1 προς 5, 1 προς 50, 1 προς 1000 ή και περισσότερο όπως συμβαίνει στην σημερινή κοινωνία......

Η απάντηση δεν είναι γνωστή, μια και δεν γνωρίζουμε πόσο επιδρά το περιβάλλον στην ανάπτυξη, αλλά γνωρίζουμε ότι επιδρά σημαντικά. Οπότε το σίγουρο είναι ότι οι υπάρχουσες διαφορές εν μέρη τουλάχιστον (και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό) είναι αποτέλεσμα περιβάλλοντος - κοινωνίας. Άρα "θέση" αποτέλεσμα.

Αντίθετα οι οπαδού του κοινωνικού Δαρβινισμού θεωρούν ότι είναι "φύση" αποτέλεσμα. Άρα δεν έχει υποχρέωση αλλά κυρίως συμφέρον, η κοινωνία να διασφαλίσει ισότιμη ανάπτυξη και ευκαιρίες στα άτομα. Τονίζω το συμφέρον, όσο και να μην το χωνεύουν μερικοί αριστεροί, το συμφέρον αποτελεί κυρίαρχο παράγοντα που ρυθμίζει τις κοινωνικές δράσεις. Αλλά το συμφέρον στο είδος μας σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό συντάσσεται με την αλληλεγγύη, την συνεργασία και την εμπιστοσύνη.

Η προφανής εκδήλωση της υπόθεσης του κοινωνικού Δαρβινισμού, είναι ότι οι αράπηδες στην Αφρική είναι για τα μπάζα και όπου τυχόν είχαν επιτυχίες, ήταν γιατί έκλεψαν την πρωτιά από τους λευκούς...

Με λίγη προσπάθεια θα βρείτε και άλλα παραδείγματα, όπου δραστηριοποιείται αυτή η ηλιθιότητα, πέρα από την κατωτερότητα των μαύρων...
Πάντως η αριστερά θεωρούσα ανέκαθεν την κοινωνία σαν βασικό παράγοντα ή και μόνο, επιτυχίας και αποτυχίας του ατόμου, με πλέον χαρακτηριστική την θεωρία των τάξεων, απέχει πλήρως από αυτό το ιδεολόγημα. Ευτυχώς. Και ευτυχώς σε αυτό δεν είναι μόνη. Υπάρχουν αρκετοί δεξιοί και κεντρώοι που αντιλαμβάνονται την ηλιθιότητα. Εκεί που θα βρείτε πιστούς, είναι προφανώς ανάμεσα στους νεοναζί και δυστυχώς στους νεοφιλελεύθερους.




Return to “Ιδεολογίες”

cron