freeforum.gr

δοκιμαστική λειτουργία - συμβουλές καλόδεχτες

Ξεκαθαρίζοντας την έννοια του ακροδεξιού και του φασίστα

User avatar
Visnu_st
Posts: 12
Joined: Thu Sep 21, 2017 7:59 pm

Ξεκαθαρίζοντας την έννοια του ακροδεξιού και του φασίστα

Postby Visnu_st » Tue Feb 13, 2018 6:46 pm

Μια φίλη πρόσφατα μου ζήτησε να εξηγήσω με ποιο κριτήριο κατατάσσω κάποιον στην ακροδεξιά. Η αλήθεια είναι πως αν και έχω κάποια άποψη για την έννοια, δεν είναι αρκετά καθαρή, οπότε είπα να δοκιμάσω να ορίσω κάπως ποιο συγκεκριμένα τις έννοιες.
Αν κανείς θέλει να βοηθήσει ευπρόσδεκτος.



User avatar
Visnu_st
Posts: 12
Joined: Thu Sep 21, 2017 7:59 pm

Re: Ξεκαθαρίζοντας την έννοια του ακροδεξιού και του φασίστα

Postby Visnu_st » Tue Feb 13, 2018 7:04 pm

Μια ματιά στην wiki δεν κάνει κακό. Η wiki συχνά χρησιμοποιεί αξιόλογες πηγές, και αναφέρει το κυρίαρχο αφήγημα στην κοινωνία. Και το κυρίαρχο αφήγημα είναι κάτι που οφείλουμε να λαμβάνουμε υπόψη, έστω και αν διαφωνούμε, όταν αναζητούμε ορισμούς πολιτικών εννοιών.

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE ... E%B9%CE%AC
Στη σύγχρονη πολιτική σκηνή, με τον όρο Ακροδεξιά καλείται ένα σύνολο πολιτικών οι οποίες είναι συντηρητικές, ολοκληρωτικές και εθνικιστικές. Πολλάκις, ο όρος αυτός έχει χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει ιδεολογίες όπως ο Εθνικοσοσιαλισμός κι ο Φασισμός. Είναι άμεσα συσχετιζόμενος με τον ρατσισμό[1][2], αφού ισχυρίζεται ότι η κοινωνική ιεραρχία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε γενετικές διαφορές μεταξύ των εθνικοτήτων του πλανήτη, οι οποίες αναδεικνύουν ορισμένες ως ανώτερες των υπολοίπων.
Είναι όμως η ακροδεξιά πάντα συντηρητική, ή μπορεί να έχει και ριζοσπαστικές απόψεις; Νομίζω ότι μπορεί να έχει και ριζοσπαστικές απόψεις, και γιατί όχι, σε μερικά σημεία και θετικές προσεγγίσεις. Για παράδειγμα αποκλείεται ένας ακροδεξιός να είναι αγνωστικιστής σε θέματα θρησκείας; Νομίζω πως δεν αποκλείεται.
Το χαρακτηριστικό του ολοκληρωτισμού είναι μάλλον κυρίαρχο σε όλες της εκφάνσεις της ακραίας ιδεολογίας. Δεν μπορεί το άκρο να δεχθεί την ύπαρξη γκρίζων ζωνών, την πιθανότητα να έχει λάθος ή έστω να υπάρχει και μια άλλη ισχυρή άποψη.
Και πάμε στον εθνικισμό. Συνήθως ο εθνικισμός ορίζεται αρνητικά, σαν τάση υποτίμησης άλλων εθνών.
Και πάλι από την wiki:
O Εθνικισμός είναι πολιτική ιδεολογία, η οποία επικεντρώνεται γύρω από την έννοια του Έθνους, έχοντας ως βασική παραδοχή την διχοτομία ανάμεσα σε «κατώτερα» και «ανώτερα» έθνη. Υπερασπίζεται την επιβολή των «ανώτερων» εθνών, στα «κατώτερα», όπως και την πλήρη κυριαρχία επάνω σε μια γεωγραφική περιοχή ιστορικής συνήθως σημασίας.[1] Σύμφωνα και με το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η έννοια του εθνικισμού, ορίζεται ως εξής: Ο εθνικισμός είναι η απόλυτη προσήλωση των ατόμων στο έθνος τους, η οποία φτάνει ως την περιφρόνηση και την εχθρότητα προς άλλα έθνη τα οποία θεωρεί κατώτερα (πρβ. Σοβινισμός). Έχει -μαζί με άλλες- μια βασική και ουσιαστική διαφορά από την έννοια «πατριωτισμός» σε τούτο: Ο πατριωτισμός, ορίζεται ως η αγάπη για την πατρίδα η οποία αναπτύσσεται χωρίς καμία διάθεση υποτίμησης ή περιφρόνησης άλλου έθνους (εθνισμός, πατριωτισμός), σε αντίθεση με τον εθνικισμό, ο οποίος δομείται στη βάση της θεώρησης «ανώτερο/κατώτερο έθνος».[2]
Όμως πόσο ξεκάθαρη είναι η διαφορά πατριωτισμού από εθνικισμό;
Ένα σημείο που θεωρείται πως χαρακτηρίζει την ακροδεξιά, η πίστη πως τα έθνη αποτελούν βιολογικά καθορισμένες οντότητες, και από τις βιολογικές διαφορές προκύπτουν και θεμιτές ανισότητες. Είναι μια λανθασμένη προσέγγιση, όπως γνωρίζουμε σήμερα με την βοήθεια της μοριακής βιολογίας. Όμως η λανθασμένη προσέγγιση περιορίζεται σε έθνη;
Last edited by Visnu_st on Wed Feb 14, 2018 6:36 pm, edited 1 time in total.



User avatar
Visnu_st
Posts: 12
Joined: Thu Sep 21, 2017 7:59 pm

Re: Ξεκαθαρίζοντας την έννοια του ακροδεξιού και του φασίστα

Postby Visnu_st » Tue Feb 13, 2018 7:21 pm

Μήπως όμως για να προσεγγίσουμε την έννοια της ακροδεξιάς θα πρέπει κανείς να ξεκινήσουμε προσεγγίζοντας την έννοια δεξιά. Και απο εκεί να οδηγηθούμε στον ορισμό της ακροδεξιάς.

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE ... %BA%CE%AE)
Ο όρος Δεξιά στην πολιτική, σήμερα, αναφέρεται στις πολιτικές που προωθούν την ιδέα της συντήρησης. Η ιδεολογία της δεξιάς ασπάζεται την προάσπιση των θρησκειών και των εθνικών παραδόσεων, γιατί αποτελούν, κατ' αυτή, αναπόσπαστο στοιχείο κάθε κοινωνίας, απαραίτητο για την μετεξέλιξη και τη διαρκή πρόοδό της.
Ο όρος αναφέρεται κυρίως σε αντιλήψεις και θέσεις που μπορούν να χαρακτηριστούν ως συντηρητικές, με την πολιτική έννοια του όρου, που αφορούν δηλαδή τη διαφύλαξη της ιστορικής εθνικής κληρονομιάς και της θρησκείας, σφυρηλατώντας την αυθόρμητη τάξη κάθε κοινωνίας. Ανάλογα με την εποχή και τα συμφραζόμενα ωστόσο ο όρος υπόκειται σε διαφορετικές ερμηνείες: ως δεξιοί χαρακτηρίζονται στη σύγχρονη εποχή του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού, οι οπαδοί της ελεύθερης αγοράς στην οικονομία.
Σήμερα, μερικές ακραίες οικονομικές δεξιές πολιτικές, όπως ο νεοφιλελευθερισμός, χαρακτηρίζονται από το αίτημα της ελαχιστοποίησης του κρατικού παρεμβατισμού, έτσι ώστε το κράτος να έχει την ιδιότητα του παρατηρητή και όχι του ρυθμιστή των κοινωνικών πεπραγμένων, με τις δυνάμεις της ελεύθερης αγοράς να αναλαμβάνουν τον ρόλο του ρυθμιστή. Η κλασική Δεξιά στις μέρες μας πρεσβεύει μετριοπαθείς φιλελεύθερες πολιτικές στην οικονομία, με προσεκτική παρέμβαση του κράτους όπου παρατηρούνται στρεβλώσεις στην αγορά, με απώτερο στόχο τη στήριξη της αστικής δημοκρατίας και του κράτους πρόνοιας, απορρίπτοντας, παράλληλα, τον νεοφιλελευθερισμό.
Τρία λοιπόν βασικά χαρακτηριστικά. Θρησκεία, εθνική κληρονομιά, ελεύθερη αγορά.
Τελικά ίσως για να προσεγγίσουμε την έννοια της ακροδεξιάς, είναι καλύτερο να την χωρίσουμε σε τομείς. Έτσι θα έχουμε δεξιές και ακροδεξιές απόψεις στον τομέα θρησκεία και δεξιές και ακροδεξιές στον τομέα έθνος ή πολιτική.

Σε επίπεδο θρησκείας τα πράγματα είναι αρκετά καθαρά. Υπάρχουν πιστοί με ανεκτικότητα για τους αλλόδοξους, αλλά υπάρχουν και πιστοί με μίσος για ότι διαφορετικό. Έτσι οι ριζοσπαστικοί ισλαμιστές, θα πρέπει να θεωρήσουμε πως πρεσβεύουν μια ακροδεξιά ομάδα από θρησκευτικής άποψης. Μάλλον μια από τις πλέον ακροδεξιές. Αντίστοιχα και οι δικοί μας θρησκόληπτοι, και οχι θρησκευόμενοι, που αφρίζουν και βλέπουν δεξιούς και αριστερούς δαίμονες, που επιβουλεύονται την θρησκεία μας θα πρέπει να θεωρούνται ακροδεξιοί σε θέματα θρησκείας.
Τι γίνεται όμως με τους θρησκόληπτους που χαρακτηρίζονται από απόλυτες απόψεις, αλλά δεν αφρίζουν με τους αλλόδοξους; Νομίζω ότι εκεί υπάρχει ένα βασικό χαρακτηριστικό που χαρακτηρίζει τα άκρα. Η διάθεση επέμβασης στην ζωή των άλλων. Όταν αυτή η διάθεση αποκτά χαρακτηριστικά επιβολής και μάλιστα βίαιης, πλέον μιλάμε για ακροδεξιά.



User avatar
Visnu_st
Posts: 12
Joined: Thu Sep 21, 2017 7:59 pm

Re: Ξεκαθαρίζοντας την έννοια του ακροδεξιού και του φασίστα

Postby Visnu_st » Wed Feb 14, 2018 6:58 pm

Ο εθνικισμός θα μπορούσε να οριστεί σαν μια υπερβολική αξιολόγηση του έθνους που ανήκει κάποιος.
Όμως η υπερβολική αυτή αξιολόγηση θα πρέπει να συνοδεύεται και με ένα σχετικό εθνικό μυθολογικό ιστορικό αφήγημα. Εμείς είμαστε καλοί, ηθικοί, έξυπνοι, δώσαμε τα φώτα μας στον πλανήτη, η γλώσσα μας είναι η πλουσιότερη και αρχαιότερη, η καταγωγή μας από τους αρχαίους ημών προγόνους δεν έχει προσμίξεις, το ανθρώπινο είδος αναπτύχθηκε στην χώρα μας ή το ανθρώπινο είδος που αναπτύχθηκε εδώ διαφέρει από άλλα που αναπτύχθηκαν αλλού, όταν χτίζαμε Παρθενώνες οι άλλοι κατέβαιναν από τα δένδρα, η επιστήμη στηρίζεται στην αρχαία Ελληνική σκέψη......
Μερικοί, (όχι όλοι,) εθνικοί μύθοι, έχουν και κάποιο κομμάτι πραγματικότητας, αλλά η αξία του χάνεται μέσα από την υπερβολή.

Η εθνική συνείδηση είναι κάτι που μοιραζόμαστε πολλοί άνθρωποι, έστω και αν η εικόνα που έχουμε για το έθνος μας διαφέρει αρκετά. Είναι θεμιτό να την έχουμε, παρόλο που εμπεριέχει σε κάποιον βαθμό και μυθοπλασία. Αλλά θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αναγνωρίσουμε τον μύθο και κυρίως να μην υποτιμούμε όσους δεν μοιράζονται την ίδια εθνική συνείδηση με εμάς. Μια καλή μέθοδος για να μην χάνουμε το μέτρο, είναι να αναλογιζόμαστε πως θα βλέπαμε τα προβλήματα με αλλοεθνείς, αν εμείς είμαστε στην θέση τους, και είχαμε την δική τους εθνική συνείδηση, με όλες τις δυσλειτουργίες που μπορεί να έχει μια εθνική συνείδηση όταν αντιμετωπίζει τον ξένο.



User avatar
orestis_ts
Posts: 426
Joined: Fri Jun 27, 2014 11:11 am

Re: Ξεκαθαρίζοντας την έννοια του ακροδεξιού και του φασίστα

Postby orestis_ts » Wed Mar 07, 2018 8:25 pm

Σήμερα μια φίλη μου μίλησε για ένα παράπονό της. Είναι παραγωγός αγροτικών προϊόντων και συμμετέχει σε κάποιες ομάδες παραγωγών που πουλάνε σε άτυπες λαϊκές αγορές τα προϊόντα τους. Η φίλη μου κατά διαστήματα πουλάει κάποια προϊόντα και σε εμπορικά καταστήματα. Έτσι λοιπόν πούλησε σε κάποιον μερικά προϊόντα (δεν ξέρω ποιον και δεν παίζει ρόλο). Σε μια ομάδα που συμμετέχει την κατηγόρησαν ότι συνεργάζεται με φασίστα, και ως εκ τούτου είναι ανήθικη ή παρόμοιων απόψεων. Και η γυναίκα, πολύ ορθά, διαμαρτύρεται πως δεν το γνώριζε και δεν είχε τρόπο να το γνωρίζει.
Αλλά από ότι μου λέει, συνεχίζουν να την επικρίνουν και μάλιστα να της ζητάνε να απολογηθεί στην ομάδα για την πράξη της!

Δεν θα αμφισβητήσω το αν είναι ή δεν είναι ο άνθρωπος αυτός ακροδεξιός ή φασίστας. Εκείνο όμως που αναρωτιέμαι είναι πως θεωρούν κάποιοι ότι ο κάθε ένας μας μπορεί να γνωρίζει την ιδεολογία του άλλου ή και τις πράξεις του. Μήπως θα πρέπει να ζητάμε πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων όταν κάνουμε μια συναλλαγή ή θα πρέπει να ανατρέχουμε σε αντιφασιστικούς "φακέλους";
Αστεία πράγματα.

Είναι λίγοι οι επιχειρηματίες που δηλώνουν ευθαρσώς τις ιδεολογικές τους απόψεις και πολύ λιγότεροι όσοι τις διαφημίζουν με σύμβολα και αφίσες στα μαγαζιά τους. Αλλά και αυτοί που το κάνουν δεν είναι απαραίτητο ότι γίνονται αντιληπτοί από το μη πολιτικοποιημένο άτομο.
Ζώντας στον μικρόκοσμό μας φαντασιώνουμε ότι οι πληροφορίες και οι απόψεις, που έχουμε είναι ευρέως αποδεκτές και αυτονόητες από άτομα με ηθικές αρχές. Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Ο μέσος άνθρωπος έχει μια πολύ μικρή γκάμα ικανά τεκμηριωμένων πληροφοριών και απόψεων. Σε αυτό άλλωστε στηρίζονται και οι λαϊκιστικές θεωρίες ή και τα αμέτρητα εξωφρενικά fake news και hoax που κυκλοφορούν.
Αλλά και γενικότερα, οι απόψεις μας που θεωρούμε ορθές, πως μπορούμε να είμαστε απόλυτα σίγουροι ότι είναι; Αυτή η απόλυτη βεβαιότητά μας, της "γνώσης του καλού και του κακού", δεν ενέχει μια απολυταρχική αντίληψη, ιδίως όταν θέλουμε να την επιβάλλουμε στους γύρο μας;

Έτσι αν για κάποιους ήταν αυτονόητο πως ο έμπορος ήταν φασίστας, θα πρέπει να καταλάβουν ότι οι πληροφορίες που τους οδηγούν σε αυτό το συμπέρασμα δεν είναι γνωστές σε όλους μας. Ακόμα και οι πληροφορίες που διαδίδονται με τα μ.μ.ε. δεν είναι κτήμα του συνόλου, μια και πολλοί δεν τα παρακολουθούν. Πολύ περισσότερο πληροφορίες από εναλλακτικές πηγές. Ούτε και τις αξιολογούμε με τον ίδιο τρόπο όλοι μας.

Μήπως όμως υπήρχαν κάποιες αφίσες και σήματα θα έπρεπε να δημιουργήσουν υποψίες. Δεν το ξέρω, ίσως να υπήρχαν, και εγώ να έκανα μεταβολή μόλις τα έβλεπα. Αλλά όσοι δεν ασχολούνται με την πολιτική και δεν έχουν περάσει ώρες σε ιντερνετικές κόντρες θα τα αναγνώριζαν τόσο εύκολα;

Παρένθεση. Κάποιοι παλιοί φίλοι μου από ομάδες εσωτερισμού, όχι μόνο αμφιβάλω αν θα αντιλαμβάνονταν ακόμα και σήμερα, πως ο μαίανδρος μπορεί να κρύβει μια σβάστικα, αλλά ίσως και ότι η ίδια η σβάστικα είναι νεοναζιστικό σύμβολο.

Όμως μήπως τελικά η φίλη μου έχει κατά βάθος φασιστικές αντιλήψεις;
Τρία ερωτήματα.
Διακρίνεται από ρατσιστικές αντιλήψεις και γενικά αντιμετωπίζει υποτιμητικά τον "ξένο";
Θεωρεί πως οι απόψεις της δεν επιδέχονται αμφισβήτησης;
Θέλει να επιβάλει τις θέσεις της ακόμα και με βία;
Αυτά τα τρία ερωτήματα θα έπρεπε να απαντήσει όποιος κατηγορεί τον άλλο για φασιστική νοοτροπία. Και αν απαντούσα καταφατικά σε κάποιο για την φίλη, δεν θα ήταν πλέον φίλη μου.
--------------

Τι κάνουμε όμως όταν συνειδητοποιούμε πως κάποιος που συναλλασσόμαστε έχει ιδεολογία που θεωρούμε εγκληματική;
Η απάντηση δεν νομίζω πως είναι τόσο απλή. Βλέπετε η ίδια μας η επιβίωση θα ήταν πολύ δύσκολη αν αποκλείαμε κάθε επαφή με άτομα απαράδεκτης ιδεολογίας. Ιδιαίτερα αν θεωρούμε το καπιταλιστικό σύστημα απαράδεκτο. Οπότε νομίζω ότι είναι αναγκαίο κακό να αποδεχθούμε αρκετές συναλλαγές και επαφές με άτομα, που σε ιδανικές συνθήκες θα αποκλείαμε.
Δεν εννοώ ότι είναι άσκοπο να αποφεύγουμε δοσοληψίες με άτομα προβληματικής ηθικής. Και πολιτικά θεμιτό το βλέπω και καλό για την προσωπική μας αξιοπρέπεια. Αλλά το βρίσκω μάλλον αδύνατο να γίνεται στην έκταση που θα θέλαμε.

Κρατάω όμως μια επιφύλαξη για το θέμα.
Την "ακοινωνησία" την θέσπισε η εκκλησία για τους αιρετικούς (κυρίως), τους αλλόθρησκους και τους άθεους. Σήμερα καταλαβαίνουμε πόσο παράλογη πρακτική ήταν αυτή, κυρίως γιατί είμαστε πιο ανεκτικοί για τον "άλλο". Αναρωτιέμαι αν η "ακοινωνησία" όταν στρέφεται ενάντια στον "κακό" προσφέρει κάτι στην κοινωνία ή οδηγεί μεν σε απομόνωση, αλλά και σε ριζοσπαστικοποίηση του φασίστα. Κάτι μάλλον ανεπιθύμητο.




Return to “Ιδεολογίες”

cron